ผ่านไปสดๆร้อนๆกับการประกาศผลรางวัลซีไรต์ประเภทเรื่องสั้นในวันที่ 20 กันยายนที่ผ่านมา หลังจากคณะกรรมการได้คัดเลือกเรื่องสั้นจาก 7 เล่มคือ “24 เรื่องสั้นของฟ้า” โดย ฟ้า พูลวรลักษณ์ “เรื่องของเรื่อง” โดย พิเชษฐ์ศักดิ์ โพธิ์พยัคฆ์ “แดดเช้าร้อนเกินกว่าจะนั่งจิบกาแฟ” โดย จเด็จ กำจรเดช “กระดูกของความลวง” โดย เรวัตร์ พันธุ์พิพัฒน์ “นิมิตต์วิกาล” โดย อนุสรณ์ ติปยานนท์ “บันไดกระจก” โดย วัฒน์ ยวงแก้ว และ “ภาพยนตร์ที่ถ่ายทำตลอดชีวิต” โดยจักรพันธุ์ กังวาฬ จนในที่สุด รางวัลซีไรต์ก็ได้ไปประทับบนหน้าปกรวมเรื่องสั้นชื่อสะดุดหู “แดดเช้าร้อนเกินกว่าจะนั่งจิบกาแฟ” โดย จเด็จ กำจรเดช นักเขียนหน้าใหม่ที่ได้ตีพิมพ์รวมเรื่องสั้นเล่มนี้เป็นเล่มแรก โดยคณะกรรมการได้มีแถลงการณ์ดังนี้
“แดดเช้าเกินกว่าจะนั่งจิบกาแฟ” ของ จเด็จ กำจรเดช เป็นรวมเรื่องสั้นที่สร้างพลังกระทบใจ นำเสนอประเด็นอันหลากหลายในสังคมร่วมสมัย เป็นความยอกย้อนที่มีความซับซ้อนและความไร้สาระ ผู้เขียนได้เสนอการปะทะกันระหว่างความจริงกับความจริงเสมือน ความรู้ ความเชื่อ ตลอดจนความเป็นเรา กับความเป็นเขา
ผู้เขียนได้สร้างสรรค์กลวิธีการเล่าเรื่องหลายวิธีที่ท้าทายการตีความ เช่น การตัดต่อ การซ้ำ การใช้มุมมอง การเสียดสี การสร้างสัมพันธบท ตลอดจนการสร้างตัวละครที่อยู่ในภาวะความรู้และความไม่รู้ ซึ่งสร้างความคลุมเคลือและความลวง กลวิธีเหล่านี้เปิดพื้นที่ให้ผู้อ่านสร้างความหมายได้หลายระดับ
รวมเรื่องสั้น “แดดเช้าร้อนเกินกว่าจะจิบกาแฟ” ของ จเด็จ กำจรเดช จึงสมควรได้รับรางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (ซีไรต์) ประจำปี พ.ศ. 2554″
เนื่องจากผู้เขียนเป็นหนึ่งในคนรักวรรณกรรม และได้ซื้อผลงานชิ้นนี้มาเก็บไว้ก่อนประกาศผลรางวัลซีไรต์ แต่ไม่มีโอกาสอ่านเสียที เมื่อมีผลประกาศออกมาจึงรีบหยิบมาอ่านและพิเคราะห์ตามคำแถลงการณ์
หากจะกล่าวโดยภาพรวม เรื่องสั้นทั้งสิบสองเรื่องนั้นนำเสนอด้วยกลวิธีและมุมมองที่แปลกใหม่ในภาวะทับซ้อนของมิติและความยอกย้อนของอุปนิสัยตัวละคร เช่นในเรื่องสั้น “สิ่งชำรุดของพระเจ้า” หรือ “แม่ทัพตายแล้ว” ซึ่งใช้ฉากในอนาคตแต่ไม่ได้นำเสนอในมุมมองแบบนิยายวิทยาศาสตร์ แต่กลับมองลึกเข้าไปในภาวะจิตใจของตัวละครและการซ้อนทับระหว่างความจริงและความเสมือนจริง “หวังว่ากิมาซ์จะไม่พลาดอีก” และ “หนุมานเหยียบเมือง” ก็เป็นอีกสองเรื่องสั้นที่โดดเด่นในการเล่นกับความเชื่อและความไม่เชื่อ สะท้อนพฤติกรรมและความซับซ้อนของความเชื่อในคนคนหนึ่งกับสังคมรอบตัว ท้าทายวาทกรรมที่ว่า “ไม่เชื่ออย่าลบหลู่” ที่มีกันมาเนิ่นนาน ยังไม่นับเรื่องสั้นที่สะท้อนชีวิตคนชายขอบอย่างชัดแจ้งอย่าง “คล้ายว่าเริ่มจากฝน” ที่ทิ้งคำถามไว้ไม่ลืมเลือนว่าความหมายของชาติคืออะไร
เรื่องสั้นทุกเรื่องของเจด็จ กำจรเดช มีความโดดเด่นที่ตราตรึงผู้อ่านให้ละเมียดแต่ละตัวอักษรอย่างค่อยเป็นค่อยไป หากสมาธิหลุดเมื่อไหร่ ผู้อ่านจะโดนการทับซ้อนของมิติ ความคลุมเครือของสถานการณ์เรียกร้องให้พลิกกลับไปอ่านใหม่ หลายเรื่องสั้นที่ผู้เขียนยอมอ่านหลายต่อหลายรอบ และพบว่าแต่ละรอบนั้น เราจะได้พบความแปลกใหม่ เพียงแต่ผู้อ่านจะต้องยอมละทิ้งความคิดเดิม และยอมรับมุมมองที่แปลกใหม่เพื่อเปิดที่ว่างทางความคิด
จเด็จ กำจรเดช เป็นอีกหนึ่งในนักเขียนหน้าใหม่ที่มีเรื่องสั้นตีพิมพ์ครั้งแรก “ฉัตรเก้าชั้น” ซึ่งตีพิมพ์ลง ”ชาวกรุง” ในปี 2545 ก่อนจะมีผลงานอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2547 โดยผลงานที่ตีพิมพ์ในรวมเล่ม “แดดเช้าร้อนเกินกว่าจะนั่งจิบกาแฟ” มีหลายเรื่องที่เคยตีพิมพ์ลงใน “ช่อการะเกด” และ “ราหูอมจันทร์” ซึ่งถือเป็นสนามแข่งที่ค่อนข้าง “แข็ง” สำหรับนักเขียนหน้าใหม่อย่างเขา กระทั่งบรรณาธิการฉายาสิงห์แห่งทุ่งวรรณกรรมอย่างสุชาติ สวัสดิ์ศรี ยังกล่าวในทำนองที่ว่า งานของเจด็จได้ก้าวไปไกลกว่าคำว่า “เพื่อชีวิต” ที่นักเขียนรุ่นก่อนได้ทำไว้
แน่นอนว่าการได้รับรางวัลซีไรต์ในรวมเรื่องสั้นเล่มแรกนั้นถือเป็นความกดดันและภาระอันใหญ่หลวงที่ต้องแบกรับความคาดหวังของผู้อ่านในผลงานชิ้นต่อไป
“ผมทำเต็มที่แล้ว ไม่มีอะไรที่จะผิดหวังกับงานชิ้นนี้ ตอนแรกก็ไม่ได้คาดหวัง แต่พอเข้ารอบสุดท้ายก็มีหวังบ้าง การได้รางวัลนี้ไม่ได้แปลว่าเก่งหรือเหนือกว่าคนอื่น เพราะก็คงมีทั้งคนเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย แต่ก็พยายามที่สุดแล้วที่จะเขียนงานที่สะท้อนมุมมองข้างนอก ด้วยสายตาจากข้างใน ซึ่งผมจะทำงานต่อไปเพื่อพิสูจน์ตัวเอง” เจด็จกล่าวกับนักข่าวหนังสือพิมพ์มติชน
ปัจจุบัน เจด็จ กำลังเขียนนวนิยายเกี่ยวกับผู้คนหลากหลายสัญชาติ ซึ่งโคจรมาพบกันบนเกาะแห่งหนึ่งกลางทะเลอ่าวไทย ซึ่งไม่มีกำหนดคลอดผลงานชิ้นดังกล่าว แต่อย่างไรก็ดี นักเขียนหนุ่มผู้นี้ย่อมกลายเป็นที่จับตามองและหนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์ของวรรณกรรมไทยต่อไป