หลังเหตุการณ์ความไม่สงบเมื่อเดือนเมษายน-พฤษภาคม 2553 รัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการอิสระขึ้นหลายชุด (รายชื่อคณะกรรมการทั้งหมดสามารถดูได้จาก เว็บไซต์ศูนย์ข้อมูลการเมืองไทย)
คณะกรรมการชุดที่ถูกจับตามองเป็นอย่างมากคือคณะกรรมการด้านการปฏิรูปประเทศไทย 2 ชุด คือ คณะกรรมการปฏิรูป (คปร.) ซึ่งมีนายอานันท์ ปันยารชุน อดีตนายกรัฐมนตรี เป็นประธาน และคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูป (คสป.) ซึ่งมี นพ. ประเวศ วะสี เป็นประธาน
นพ. ประเวศ วะสี (ภาพจาก Thai Reform)
อานันท์ลาออกอ้างมารยาททางการเมือง
ล่าสุดนายอานันท์ได้เปิดเผยกับสื่อมวลชนว่าจะ “ลาออก” จากคณะกรรมการปฏิรูปหลังจากนายกรัฐมนตรีประกาศยุบสภา โดยเป็นการลาออกตามมารยาทเพราะถือว่า คปร. ตั้งมาจากรัฐบาลนายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ
“ตามระเบียบสำนักนายก รัฐมนตรี กำหนดให้คณะกรรมการปฏิรูปมีวาระ 3 ปี แต่ถ้าจะมีเลือกตั้ง โดยมารยาท เราก็ต้องเปิดโอกาสให้รัฐบาลใหม่มีความอิสระในการตัดสินใจว่าจะมีคณะกรรมการปฏิรูปหรือไม่มี ถ้ามีจะเป็นรูปแบบเดิมหรือไม่ แม้ว่าตามระเบียบสำนักนายกฯจะกำหนดให้เราอยู่ได้ถึง 3 ปี ถ้าเราจะอยู่ต่อก็อยู่ได้ แต่นิสัยคนไทย ถ้าเราอยู่ต่อก็จะบอกว่าหน้าด้านอยู่ต่อไปได้อย่างไร ถ้าเราบอกว่าเราต้องให้เกียรติกับรัฐบาลใหม่ที่จะเข้ามา เพื่อให้มีความอิสระที่จะตั้งหรือไม่ตั้ง ก็จะบอกว่าเราทิ้งงาน นี่คือวิธีคิดของสังคมไทย แล้วจะไปไหนกัน ถ้าคิดกันแบบนี้ลำบาก”
อย่างไรก็ตาม ก่อนลาออก คปร. จะเสนอ “กรอบการปฏิรูป” ต่อสาธารณะ เพื่อเป็นพิมพ์เขียวให้กับสังคมไทยต่อไป โดยไม่สนใจว่ารัฐบาลใหม่จะรับกรอบนี้ไปปฏิบัติหรือไม่
นายอานันท์ให้สัมภาษณ์กับหนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ โดยมอง่วา “ความไม่ยุติธรรม” เป็นปัญหาหลักของสังคมในขณะนี้
“ในช่วง 2-3 เดือนแรก คปร.ได้ประชุมหารือถึงต้นเหตุของปัญหา สุดท้ายค้นพบว่าต้นเหตุอยู่ที่ความไม่ยุติธรรมของสังคม ตอนแรกๆ เราคิดว่าต้นเหตุของปัญหาอยู่ที่ความเหลื่อมล้ำ แต่จริงๆ แล้วความเหลื่อมล้ำ มันมาจากความไม่ยุติธรรม เมื่อความยุติธรรมไม่มีเราจึงต้องสร้างความยุติธรรมเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ ดังนั้นเราจึงเริ่มแก้ไขปัญหาจากความไม่ยุติธรรมในสังคม แต่เราก็ไม่ได้ฝันหวานว่าจะสร้างประเทศไทยให้มีความยุติธรรมเท่าเทียมกันหมด มันเป็นไปไม่ได้ เราอาจจะใช้คำว่าลดความไม่ยุติธรรมหรือสร้างความยุติธรรมให้มันทัดเทียมกัน มากขึ้น”
ประเวศไม่ออกขอทำงานต่อ
ด้าน ศ.นพ.ประเวศ วะสี ประธานคณะกรรมการสมัชชาปฏิรูป (คสป.) กล่าว กับ “ศูนย์ข้อมูลข่าวสารปฏิรูปประเทศไทย” (Thai Reform) ว่า คสป. จะไม่มีการลาออกภายหลังที่รัฐบาลยุบสภา โดยทางคณะกรรมการสมัชชาฯ ทราบดีว่ารัฐบาลแต่ละชุดไม่มีความมั่นคง ฉะนั้นจึงเสนอให้รัฐบาลแต่งตั้งผ่านระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ซึ่งจะเป็นเครื่องการันตีว่า หากรัฐบาลลาออก ก็ไม่มีความข้องเกี่ยวกับคณะกรรมการแต่อย่างใด
“การปฏิรูปประเทศไทย ต้องมีการเคลื่อนไหวอย่างต่อเนื่องและจริงจัง ซึ่งทางสมัชชาฯได้มีการขับเคลื่อนเรื่องเหล่านี้มาก่อนที่จะมีหนังสือแต่ง ตั้งคณะกรรมการทั้ง 2 ชุด ดังนั้นการลาออกของรัฐบาลจึงไม่เกี่ยวข้องกับการปฏิรูปประเทศ ซึ่ง คสป. หวังว่าจะทำงานต่อไปให้ครบตามเวลา 3 ปีตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี เพื่อสร้างกรอบแนวทางในการปฏิรูปต่อไปในอนาคต”
นพ. ประเวศบอกว่า คสป. ได้สร้างเครือข่ายสังคมไว้มากมาย หากมีการประกาศลาออก ทุกสิ่งทุกอย่างที่กำลังขับเคลื่อนอยู่จะหยุดชะงัก
หมายเหตุ: อ่านประวัติของนายอานันท์ ปันยารชุน และ นพ. ประเวศ วะสี จากเว็บไซต์ศูนย์ข้อมูลการเมืองไทย