Practical Report นโยบายรัฐบาลไทย กับ “พุทธชยันตี” 2600 ปีการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า

ปีนี้เป็นปีที่มาความสำคัญทางพุทธศาสนา ในประเทศไทยมีจำนวนผู้นับถือศาสนาพุทธมีจำนวนมากกว่าร้อยละ 90 เนื่องจากเป็นปีครบรอบ 2600 ปีของการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าที่ประเทศที่มีประชากรนับถือศาสนาพุทธได้มีการเฉลิมฉลองในโอกาสดังกล่าว ซึ่งจะครบรอบในวันวิสาขบูชาวันที่ 4 มิถุนายน นี้ซึ่งถือว่าเป็นวันประสูติ ตรัสรู้ และปรินิพพานของพระพุทธเจ้า โดยองค์การสหประชาชาติได้ยกย่องวันวิสาขบูชาเป็นวันสำคัญของโลก

ประวัติของงานพุทธชยันตี สันนิษฐานว่าเริ่มจัดขึ้นครั้งแรกในช่วงก่อนปี พ.ศ. 2500 ในประเทศศรีลังกา และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง โดยดำริของ ฯพณฯ อู ถั่น ชาวพุทธพม่า ในสมัยที่ท่านดำรงตำแหน่งเลขาธิการองค์การสหประชาชาติ ท่านได้ดำริให้ชาวพุทธทั่วโลกร่วมกันบูรณะลุมพินีวัน ที่ตั้งอยู่ในประเทศเนปาล ให้เป็นพุทธอุทยานประวัติศาสตร์ของโลก โดยเรียกว่า การฉลองพุทธชยันตี 25 พุทธศตวรรษ (2500th Buddha Jayanti Celebration) โดยนำคำ Buddha Jayanti ซึ่งเป็นคำเรียกวันครบรอบของชาวอินเดียและเนปาลมาใช้ เพื่อให้เกียรติประเทศซึ่งเป็นที่ตั้งของพุทธสังเวชนียสถาน และมีการรณรงค์ให้ประเทศที่นับถือพระพุทธศาสนาต่างๆ จัดกิจกรรมเฉลิมฉลองในปีนั้น เช่น ประเทศพม่า ประเทศศรีลังกา ประเทศอินเดีย

รัฐบาลไทยก็ได้มีการเตรียมการจัดงานเฉลิมฉลองและนโยบายต่างๆในโอกาสครั้งนี้ด้วยซึ่งจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 29 พฤษภาคม – 4 มิถุนายน 2555 ณ ท้องสนามหลวง ว่าการจัดงานดังกล่าวถือเป็นงานสำคัญยิ่งของชาวพุทธทั่วโลก รัฐบาลได้ให้ความสำคัญกับงานทางพระพุทธศาสนาเป็นอันดับแรกจึงมีสนับสนุนการจัดการงานฉลองพุทธชยันตี 2,600 ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า โดยมีวัตถุประสงค์ดังนี้

1. เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาในปีสำคัญพุทธชยันตี 2,600 ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า
2. เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเนื่องในโอกาสเจริญพระชนมพรรษา 85 พรรษา
3. เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถเนื่องในโอกาสเจริญพระชนมพรรษา 80 พรรษา
4. เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เนื่องในโอกาสเจริญพระชนมพรรษา 60 พรรษา

ในส่วนกระทรวงมหาดไทย นายพระนาย สุวรรณรัฐ ปลัดกระทรวงมหาดไทยเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดงาน”มหาดไทยทั่วทิศอธิษฐานจิตพุทธชยันตี ถวายปีมหามงคล” ร่วมกับองค์กรหน่วยงานจากภาครัฐและเอกชน เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา ฉลองพุทธชยันตี 2600 ปี แห่งการ ตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า โดยจัดงานระหว่าง วันที่ 29 พฤษภาคม – 4 มิถุนายน 2555 โดยทุกจังหวัดทั่วประเทศ จะมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมพระพุทธศาสนาในพื้นที่ เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา และรณรงค์เชิญชวนประชาชน ลด ละ เลิก อบายมุข จัดพิธีอุปสมบทบทหมู่เฉลิมพระเกียรติ 199 รูป จัดตั้งกองผ้าป่าทุกจังหวัด และโครงการ หนึ่งจังหวัด หนึ่งพุทธบูชา หนึ่งอำเภอ หนึ่งพุทธบูชา หนึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หนึ่งพุทธบูชา โดยเชิญชวนพุทธศาสนิกชน ร่วมกันแต่งกายชุดสีขาว ถวายเป็นพุทธบูชา

ส่วนของพระธรรมโกศาจารย์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย(มจร.) ร่วมมือกับ นายนิวัฒน์ธำรง บุญทรงไพศาล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกฯ ศ.ดร.ธงทอง จันทรางสุ ปลัดประจำสำนักนายกฯ และนายนพรัตน์ เบญจวัฒนานันท์ ผู้อำนวยการสำนักพระพุทธศาสนาแห่งชาติ พร้อมด้วยผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐและเอกชนต่างๆ ร่วมประชุมเพื่อพิจารณาแนวทางในการจัดทำธงสัญลักษณ์ และกรอบแผนงานการดำเนินงาน และโครงการต่างๆโดยได้ส่งหนังสือเชิญชาวพุทธทั่วโลกกว่า 87ประเทศแล้ว คาดว่าจะมีพุทธศาสนิกชนจากทั่วโลกกว่า 5,000 รูป/คน เดินทางมาร่วมเฉลิมฉลองในครั้งนี้

ในโอกาสนี้สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปรินายกประทานพระโอวาทวันวิสาขบูชา 2555 ความว่า

วันวิสาขบูชา อันเป็นอภิลักขิตกาลสำคัญในพระพุทธศาสนาได้เวียนมาถึงอีกวาระหนึ่ง ซึ่งในปีนี้ตรงกับวันที่ 4 มิถุนายน พุทธศักราช 2555 และสำหรับในปีนี้ นับเป็นอภิลักขิตกาลพิเศษ คือ เป็นที่ครบ 26 พุทธศตวรรษ หรือ 2,600 ปี แห่งการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า หรือ 2,600 ปีแห่งการอุบัติขึ้นของพระพุทธศาสนา

พระพุทธศาสนา คือ คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้านั้น เมื่อกล่าวโดยย่นย่อก็คือ สอนให้รู้ถึงความจริงของชีวิต คือ เรื่องทุกข์อันเป็นธรรมชาติของชีวิต และความดับทุกข์ อันเป็นเป้าหมายหรือผลอันพึงประสงค์ของชีวิต เมื่อกล่าวโดยหลักกว้างๆ ก็คือ สอนให้เว้นชั่ว ทำดี ทำจิตใจของตนให้บริสุทธิ์ และเมื่อกล่าวโดยหลักปฏิบัติก็คือ สอนให้ปฏิบัติในศีล ปฏิบัติในสมาธิ ปฏิบัติในปัญญา ทั้งนี้ก็เพื่อผลคือประโยชน์สุขของพหูชน หรือเพื่อประโยชน์สุขของชาวโลกทั้งมวล

ฉะนั้น เนื่องในอภิลักขิตกาลครบ 26 ศตวรรษแห่งพระพุทธศาสนา ซึ่งได้มีการเฉลิมฉลองกันทั่วไป จึงใคร่ขอเชิญชวนให้พุทธศาสนิกชนทั้งหลายได้รำลึกถึงพระธรรมคำสอนของพระพุทธองค์ ที่ได้ทรงพระกรุณาสั่งสอนไว้ดังกล่าวข้างต้น น้อมนำเข้ามาศึกษาและปฏิบัติกันอย่างจริงจัง พร้อมทั้งแนะนำเผยแผ่ไปยังชาวโลกให้กว้างขวางยิ่งๆขึ้น เพื่อศานติสุขของมวลมนุษยชาติตลอดไป ก็จะได้ชื่อว่าได้ร่วมกันเฉลิมฉลอง 26 ศตวรรษแห่งพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง

ขออำนาจคุณพระศรีรัตนตรัยและบุญกุศล อำนวยให้ทุกท่านเจริญด้วยสุขสิริสวัสดิ์พิพัฒนมงคลตลอดไปโดยทั่วกัน

 

ถือว่าเป็นโอกาสอันดีในการร่วมฉลองโอกาสสำคัญดังกล่าวสิ่งที่น่าสนใจก็คือ โครงการส่วนใหญ่นั้นเป็นการจัดกิจกรรมส่งเสริมในข่วงเวลาดังกล่าว สิ่งที่น่าสนใจก็คือหลังจากจบกิจกรรมเฉลิมฉลองจะมีการผลักดันนโยบายอย่างไรเป็นรูปธรรม และการนับถือศาสนาพุทธอย่างไรที่จะไม่ไปละเมิดผู้อื่นในเมื่อเดือนพฤษภาคมนี้มีประเด็นร้อนๆเกี่ยวกับพุทธศาสนาพุทธทในกรณี กลุ่มน้อย-หนานเวียงป่าเป้า จังหวัดเชียงรายเดินหน้าต้านการก่อสร้างมัสยิดในพื้นที่ โดยให้เหตุผลว่าจะกระทบวิถีชีวิตชุมชน ส่งผลต่อความมั่นคงโดยมีการแจกใบปลิวเรียกร้องชาวไทยพุทธขับไล่ข้าราชการที่อนุมัติให้สร้าง ซึ่งถือว่าเป็นการกระทำที่เกินกว่าเหตุและไม่เคารพสิทธิในการนับถือศาสนาใดก็ได้ตามที่รัฐธรรมนูญได้รับรองสิทธิ ดังที่บัน คี มุน เลขาธิการองค์การสหประชาชาติได้กล่าวในโอกาสพุทธชยันตีเมื่อปีที่ผ่านมาว่า

ศาสนาพุทธและองค์การสหประชาชาติมีเป้าหมายสูงสุดที่ตรงกัน คือมุ่งอยากจะเห็นความสงบสุขเกิดขึ้นกับโลก การให้เกียรติซึ่งกันและกัน และปฏิบัติต่อกันอย่างพึงกระทำตามหลักสิทธิมนุษยชน

 

ศาสนาอาจไม่มีความหมายใดเลย หากเราไม่เคารพความเห็นที่แตกต่างและละเมิดความเป็นมนุษย์ของผู้อื่น เพราะคนเราเป็นมนุษย์ก่อนที่จะมีศาสนาเสียอีก….