Practical Report ภาษีของเราถูกใช้อย่างไร? แผนภาพแสดง (ร่าง) งบประมาณแผ่นดิน 2556

ประเด็นร้อนทางการเมืองในสัปดาห์หน้าคงหนีไม่พ้นการอภิปราย “ร่างพระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2556” ในวาระที่ 2 และ 3 ของสภาผู้แทนราษฎร ระหว่างวันที่ 15-17 สิงหาคมนี้ ก่อนจะส่งต่อให้กับวุฒิสภาอภิปรายและนำไปใช้เป็นงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2556 ซึ่งมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 ตุลาคม 2555 เป็นต้นไป

ที่ผ่านมา “พระราชบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี” มักเป็นหน้าที่ของรัฐสภาในการกลั่นกรองข้อเสนอของบประมาณของกระทรวง ทบวง กรม และหน่วยงานต่างๆ ในขณะที่ภาคประชาชนกลับยังไม่ให้ความสนใจกับเรื่องนี้มากนัก ทั้งที่เป็นผู้จ่ายภาษีเป็นเงินได้แผ่นดินเพื่อนำไปใช้เป็นงบประมาณใช้จ่าย สาเหตุอาจเป็นเพราะ “ร่างฯ งบประมาณ” มีความซับซ้อนสูง ใช้ภาษาที่เป็นราชการ และเป็นรายละเอียดทางเทคนิคบัญชีค่อนข้างมาก ดังนั้นถึงแม้ข้อมูลเหล่านี้จะเปิดเผยทั่วไปและสามารถหาได้จากเว็บไซต์สำนักงบประมาณ แต่ก็คงมีคนไทยจำนวนไม่เยอะนักที่จะสนใจเรื่องราวเหล่านี้

เพื่อเป็นการต้อนรับ “การอภิปรายร่าง พ.ร.บ. งบประมาณ 2556” ที่ฝ่ายค้านแสดงท่าทีอย่างชัดเจนว่าจะถล่มฝ่ายรัฐบาลอย่างเต็มที่ SIU ขอนำเสนอ “แผนภาพ” แสดงหมวดหมู่ของงบประมาณแบบกว้างๆ เพื่อให้ผู้อ่านเห็นภาพว่าภาษีของพวกเราถูกใช้ไปกับเรื่องอะไรมากน้อยเป็นพิเศษ

แผนภาพงบประมาณแผ่นดิน 2556 (คลิกเพื่อดูภาพขนาดเต็ม)

ข้อมูลจาก งบประมาณโดยสังเขป ประจำปีงบประมาณ 2556 สำนักงบประมาณ

งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2556 จำนวน 2,400,000 ล้านบาท ได้กำหนดเป้าหมายที่จะนำไปใช้จ่ายตามลักษณะต่าง ๆ

1. การบริหารทั่วไปของรัฐ จำนวน 499,394.2 ล้านบาท หรือร้อยละ 20.8 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับการดำเนินกิจกรรมขององค์กรนิติบัญญัติ การบริหารการเงิน การคลัง การบริหารงานบุคคลกลาง การจัดทำสถิติ การบริหารงานต่างประเทศ การให้ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจแก่ประเทศต่าง ๆ ตลอดจนการวิจัยและการพัฒนาด้านการบริหารทั่วไปของรัฐ นอกจากนี้ ยังรวมถึงการชำระหนี้เงินกู้และเงินโอนให้ท้องถิ่น

2. การป้องกันประเทศ จำนวน 178,441 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 7.5 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับการดำเนินงานป้องกันประเทศและการรักษาดินแดนโดยฝ่ายพลเรือน รวมทั้งสมาชิกอาสารักษาดินแดนและเจ้าหน้าที่ฝ่ายปกครอง

3. การรักษาความสงบภายใน จำนวน 144,820.6 ล้านบาท หรือร้อยละ 6 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับงานตุลาการ อัยการ ตำรวจ การป้องกันอัคคีภัย และงานราชทัณฑ์ ตลอดจนการวิจัยและการพัฒนาด้านการรักษาความสงบภายใน

4. การเศรษฐกิจ จำนวน 471,491.8 ล้านบาท หรือร้อยละ 19.6 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดการที่ดิน การจัดที่ดินทำกินให้เกษตรกร การพยุงราคาผลผลิต การส่งเสริมการเกษตร การปศุสัตว์ การควบคุมศัตรูพืช การป่าไม้ การประมง การสำรวจ การจัดหา พัฒนา และควบคุมทรัพยากรเชื้อเพลิง การผลิตไฟฟ้าจากแหล่งพลังงานต่าง ๆ การดำเนินงานด้านทรัพยากรธรณี การส่งเสริมการควบคุมอุตสาหกรรม การวิจัยเพื่อการพัฒนาอุตสาหกรรม การดำเนินงานด้านการโยธา การพาณิชย์ การควบคุมการดำเนินกิจการโรงแรมและภัตตาคาร การส่งเสริมการท่องเที่ยว การแรงงาน การดำเนินโครงการอเนกประสงค์ต่าง ๆ การบริหารและก่อสร้างระบบขนส่งทางบก ทางน้ำ และทางอากาศ การสื่อสาร (ซึ่งไม่รวมระบบโทรทัศน์และวิทยุกระจายเสียง ซึ่งจัดอยู่ในลักษณะงานการศาสนา วัฒนธรรม และนันทนาการ) ตลอดจนการวิจัยและการพัฒนา ด้านการเศรษฐกิจ

5. การสิ่งแวดล้อม จำนวน 2,171.3 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 0.1 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดเก็บ การแปรสภาพ และการกำจัด การจัดการสิ่งปฏิกูลและน้ำโสโครกในท่อระบายน้ำ ระบบการบำบัดน้ำเสีย การจัดการและการก่อสร้างระบบท่อระบายน้ำ รางน้ำ การป้องกันสิ่งแวดล้อมทางอากาศและภูมิอากาศ การป้องกันพื้นดินและน้ำบริเวณผิวดิน การลดมลภาวะทางเสียง การป้องกันกัมมันตภาพรังสี การก่อสร้างเขื่อนหรือรั้วกั้นเสียง มาตรการลดมลภาวะทางน้ำ การรักษาระบบนิเวศวิทยา และภูมิทัศน์ ตลอดจนการวิจัยและการพัฒนาด้านสิ่งแวดล้อม

6. การเคหะและชุมชน จำนวน 133,021.4 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 5.6 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายสำหรับการดำเนินงานจัดหาที่พักอาศัยและการกำหนดมาตรฐาน การวางผังเมือง การพัฒนาชุมชน ตลอดจนการจัดหาน้ำเพื่ออุปโภคบริโภค และการวิจัยและการพัฒนาด้านการเคหะและชุมชน

7. การสาธารณสุข จำนวน 254,947.3 ล้านบาท หรือร้อยละ 10.6 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดบริการสาธารณสุข ทั้งการวางแผน การบริหารการดำเนินงานโรงพยาบาล สถานพยาบาลต่าง ๆ การวิจัยเพื่อการพัฒนาด้านการสาธารณสุข และการให้ความรู้และบริการด้านสุขภาพอนามัย

8. การศาสนา วัฒนธรรม และนันทนาการ จำนวน 20,055.1 ล้านบาท หรือร้อยละ 0.8 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดการกีฬา ในส่วนที่เป็นนโยบายนอกเหนือจากการจัดการศึกษา นอกจากนั้น ยังเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานด้านวัฒนธรรม การศาสนา ค่าใช้จ่ายในการกระจายเสียงและจัดระบบโทรทัศน์ ตลอดจนการบริหารด้านสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ การจัดสร้างสวนสาธารณะหรือสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ ห้องสมุด พิพิธภัณฑ์ และสวนพฤกษศาสตร์ ตลอดจนการวิจัยและการพัฒนาด้านการศาสน วัฒนธรรม และนันทนาการ

9. การศึกษา จำนวน 493,892 ล้านบาท หรือคิดเป็นร้อยละ 20.6 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานเกี่ยวกับการบริหารการศึกษา การจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษาจนถึงระดับอุดมศึกษา รวมทั้งการศึกษานอกโรงเรียน การจัดทุนการศึกษา และการวิจัยเพื่อพัฒนาการศึกษา งบประมาณจำนวนดังกล่าวรวมถึงเงินอุดหนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อดำเนินการด้านการศึกษา

10. การสังคมสงเคราะห์ จำนวน 201,765.3 ล้านบาท หรือร้อยละ 8.4 ของงบประมาณรายจ่ายทั้งสิ้น เพื่อเป็นค่าใช้จ่ายในการจัดการประกันสังคมให้แก่บุคคลผู้สูญเสียรายได้เนื่องจากเจ็บป่วย การให้ประโยชน์ทดแทนแก่บุคคลทั่วไป ลูกจ้างของรัฐกรณีเกษียณอายุ ค่าใช้จ่ายสำหรับการดำเนินงานสังคมสงเคราะห์ด้านที่อยู่อาศัย รวมทั้งการสงเคราะห์อื่น เช่น กรณีประสบภัยพิบัติ ตลอดจนการวิจัยและการพัฒนาด้านสังคมสงเคราะห์