Omar Ashour อาจารย์ด้านการเมืองตะวันออกกลางจากมหาวิทยาลัย Exeter ในอังกฤษ เขียนบทความแสดงความเป็นไปได้ (scenario) แบบต่างๆ ของลิเบีย 4 แบบ ลงในเว็บไซต์ BBC
SIU เห็นว่าการวิเคราะห์สถานการณ์ด้วยกรอบแบบ scenario จะช่วยให้เตรียมรับมือกับอนาคตของลิเบียได้ดีขึ้น จึงคัดมาลง ณ ที่นี้
กัดดาฟีถล่มด้วยอาวุธเคมี
แม้ว่าอำนาจของฝ่ายกัดดาฟีจะอ่อนลงมามาก แต่การโค่นกัดดาฟีให้สำเร็จอาจยังต้องแลกมาด้วยชีวิตอีกไม่น้อย กัดดาฟีอาจตัดสินใจใช้อาวุธเคมีปราบฝ่ายต่อต้าน ซึ่งในอดีตซัดดัม ฮุสเซน แห่งอิรักเคยใช้ยุทธการนี้มาแล้วในปี 1988 กับผู้ต่อต้านชาวเคิร์ด นอกจากนี้อาจเป็นการทิ้งระเบิดปูพรมถล่มผู้ชุมนุม ซึ่งเป็นยุทธการที่ซีเรียใช้เมื่อปี 1982
ถ้ากัดดาฟีเลือกเส้นทางนี้จริง การแทรกแซงจากกองกำลังนานาชาติก็เป็นไปได้สูงมาก กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่จะโดนฆ่าล้างพันธุ์คือชาวลิเบียที่มีเชื้อสายต่างชาติ เช่น อียิปต์
รัฐประหารโค่นกัดดาฟี
ความเป็นไปได้อีกประการคือฝ่ายทหารในลิเบียลุกขึ้นมาก่อรัฐประหารตลบหลังกัดดาฟี แนวทางนี้มีจุดอ่อนคือทหารของลิเบียแตกเป็นเสี่ยงๆ มีความเคลื่อนไหวแตกต่างกัน ซึ่งไม่เหมือนกับตูนิเซียหรืออียิปต์ที่ฝ่ายทหารมีเอกภาพมากกว่า
ฝ่ายทหารอีกไม่น้อยยังจงรักภักดีต่อกัดดาฟี และกัดดาฟีเองก็มีกองกำลังส่วนตัวที่ไม่ใช่ทหารอีก 20,000 คน
สงครามชนเผ่า
ฉากทัศน์นี้อาจจะเกิดขึ้นหลังกัดดาฟีถูกโค่นลงจากอำนาจไปแล้ว เหตุเพราะลิเบียมี “ความเป็นชนเผ่า” สูงมาก และผู้นำชนเผ่าต่างๆ อาจเปิดศึกต่อกันเพื่อแย่งกันเป็นผู้นำประเทศคนใหม่
อย่างไรก็ตาม ปรากฎการณ์ที่ผ่านมากลับแสดงว่าชนเผ่าต่างๆ โดยเฉพาะจากภาคตะวันออก กลับมีการจัดตั้งที่เป็นระบบมาก และมีความร่วมมือต่อกันเป็นอย่างดี ตัวอย่างของอิรักที่แตกเป็นเสี่ยงๆ อาจทำให้โลกอาหรับมีต้นแบบความล้มเหลวไม่ให้เดินรอยตาม ทั้งนี้ ประเด็นเรื่องสงครามชนเผ่าเป็นสิ่งที่ยังต้องจับตามองต่อไป
การแทรกแซงจากต่างชาติ
มิติที่สำคัญที่สุดจากต่างชาติคือการกดดันทางกฎหมาย โดยเฉพาะการเข่นฆ่าประชาชนที่ดำเนินมาในช่วงหลายวันนี้ ถ้าองค์กรนานาชาติขึ้นบัญชีดำกัดดาฟีและผู้นำระดับสูงของรัฐบาลว่าเป็น “อาชญากรสากล” ก็อาจทำให้ลูกน้องและผู้ใต้บังคับบัญชาของกัดดาฟีเกิดความลังเลที่จะปฏิบัติตามคำสั่ง
การประท้วงทางวาจาและการทูตถือว่ามาถึงทางตันแล้ว จากนี้ไปโลกนานาชาติโดยเฉพาะโลกตะวันตก อาจต้อง “เริ่มดำเนินการ” มาตรการบางอย่างที่จับต้องได้เสียที
ที่มา – BBC