Practical Report สหรัฐฯ เตรียมปรับแผนทางทหารในตะวันออกกลาง, คุยตาลีบัน, เตรียมถอนทหารออกจากอิรัก, เจรจาคีร์กิสถานเรื่องมานาสไม่สำเร็จ

ประธานาธิบดีโอบามากล่าวยอมรับกับสื่อว่า เขาเห็นว่าสหรัฐจะไม่มีวันชนะในสงครามกับอัฟกานิสถาน และอาจจำเป็นจะต้องเปิดการเจรจากับกลุ่มสายปฏิรูปบางกลุ่มในตาลีบัน เหมือนที่ได้เปิดการเจรจากับกลุ่มซุนหนี่ในอิรักไปแล้ว

อย่างไรก็ตามสหรัฐเพิ่งตัดสินใจส่งทหารเพิ่มเข้าไปในอัฟกานิสถานอีก 17,000 นาย ก่อนจะเตรียมเจรจาทางการฑูตกับประเทศต่างๆในอาหรับ รวมทั้งรัสเซีย และอิหร่านด้วย

อีกด้านหนึ่ง โฆษกรัฐบาลอิรักเผยว่า สหรัฐจะถอนทหาร 12,000 นาย ออกจากอิรักภายในสิ้นกันยายนนี้ เพื่อเร่งการถอนทหารทั้งหมดออกจากอิรัก ส่วนอังกฤษจะถอนออก 4,000 นาย ภายในเดือนกรกฎาคมนี้

ที่มา – MCOT News, Times Online

ความเห็น SIU:
สหรัฐฯ บรรลุเป้าหมายของตนในตะวันออกกลางแล้ว เป้าหมายนั้นคือการใช้ปฏิบัติการทางทหารในการรื้อถอน (Coup de grâce) ระบอบของซัดดัม ฮุสเซนที่คาดเดาไม่ได้ จัดตั้งระบอบปกครองขึ้นใหม่ในอิรักที่มีความใกล้ชิดกับสหรัฐฯ เพื่อควบคุมแหล่งน้ำมันขนาดใหญ่อันดับ 4 ของโลก (เรียงตามลำดับน้ำมันสำรองของประเทศ) เป็นรองเพียง ซาอุดิอาระเบีย, แคนาดา และ อิหร่าน (รัสเซียอันดับ 8, สหรัฐอเมริกาอันดับ 12, จีนอันดับ 13)

ปฏิบัติการชุดนี้เป็นปฏิบัติการที่ตามหลัง จากการรื้อถอนระบอบปกครองกลุ่มตาลีบันในอัฟกานิสถาน ซึ่งให้แหล่งพักพิงกับกลุ่มอัลกออิดะห์ไปด้วย

สหรัฐฯ ไม่ได้ต้องการ “ขจัด” อิทธิพลของมุสลิม หรือแม้แต่กองกำลังชุดหนึ่งชุดใดออกจากตะวันออกกลาง (หรือกล่าวในที่สุดคือ “ยูเรเชีย“) ยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ ในเชิงภูมิรัฐศาสตร์ คือการทำลาย ขุมกำลังที่เติบโตขึ้นมาเด่นชัด เพื่อให้ไม่สามารถยึดครองอาณาบริเวณขนาดใหญ่ในยูเรเชีย หรือแหล่งที่สำคัญๆได้

ตรงข้ามสหรัฐฯ จะใช้กองกำลังของประเทศอาหรับ ให้คอยขัดแข้งขัดขากันเอง ซึ่งแท้จริงก็ไม่ได้มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันเท่าไหร่นัก ทั้งยังมีความเป็นปฏิปักษ์กันระหว่างนิกายชีอะห์ และนิกายซุนหนี่อีกด้วย ความขัดแย้ง และการระแวดระวังกันเหล่านี้ จนกระทั่งไม่มีประเทศใดสามารถสั่งสมกำลังขึ้นมาเป็นคู่แข่งสหรัฐฯในระดับโลกได้ (โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสร้างนาวิกภาพ) นี่เป็นเป้าหมายที่แท้จริงของสหรัฐฯ

ส่วนกลุ่มอัลกออิดะห์เป็นอีกประเด็นหนึ่ง กองกำลังกลุ่มนี้ถูกฝึกฝนจากซีไอเอของสหรัฐฯเองเพื่อเข้าไปรบในประเทศอัฟกานิสถาน ซึ่งในสมัยสงครามเย็นเป็นประเทศบริวารของสหภาพโซเวียต นี่เป็นวิธีย้อนศรที่สหรัฐเคยพ่ายแพ้ยุทธศาสตร์เช่นนี้ในเวียดนามมาก่อน



แผนที่ คีร์กิสถาน , ที่มา – washington.edu

ภายหลังสงครามเย็น กลุ่มอัลกออิดะห์มุ่งโจมตีสหรัฐฯ เพื่อให้เกิดปฏิกิริยาย้อนกลับ โดยมุ่งหวังสร้างความกลัวและแรงตอบโต้กลับเพื่อให้ในที่สุดบรรลุผลของการสร้างจักรวรรดิอิสลามให้ได้ แต่เนื่องจากสหรัฐฯ นั้นเข้มแข็งเกินไป และประเทศอิสลามต่างๆ ก็มีความเป็นปฏิปักษ์กันและไม่ไว้วางใจกันอย่างแท้จริง แผนการนี้ของอัลกออิดะห์จะไม่บรรลุผลในที่สุด

การเพิ่มทหารในอัฟกานิสถานล่าสุดนั้น ความมุ่งหมายที่แท้จริงจึงเป็นไปเพื่อการวางยุทธศาสตร์กดดัน รัสเซีย และจีนมากกว่า ท่าทีของรัสเซียค่อยๆเปลี่ยนไปจากความร่วมมือกับสหรัฐฯทีละน้อย กลับเริ่มเห็นสหรัฐฯเป็นภัยคุกคาม ในการปิดล้อมรัสเซียจากด้านต่างๆมากขึ้นทุกที ปฏิบัติการตอบโต้จึงเริ่มจากการยื่นมือเข้าไปในยูเครน, ปฏิบัติการทางทหารในแคว้นออสเซเทียใต้ในประเทศจอร์เจีย, และการเริ่มใช้ก๊าซธรรมชาติกดดันประเทศในยุโรป เป็นต้น การแทรกแซงของรัสเซียในเอเชียกลางจึงเป็นเรื่องคาดเดาได้ และอันที่จริงอดีตประเทศบริวารในสมัยสหภาพโซเวียตเหล่านี้ ก็มีความเกรงใจรัสเซียเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว (ในความเป็นจริงการที่สหรัฐฯจะเริ่มมาตั้งฐานทัพ และปฏิบัติการทางทหารในประเทศแถบนี้ก็ต้องได้รับความร่วมมือจากรัสเซียในเบื้องแรกด้วย)



View Larger Map
ฐานทัพอากาศมานาส ของสหรัฐฯ

สหรัฐฯ ได้เช่าฐานทัพอากาศมานาส ในคิร์กิซสถานเป็นมูลค่าปีละ 63 ล้านดอลลาร์ เพื่อใช้ส่งกำลังบำรุงทางอากาศในการโจมตีอัฟกานิสถาน ในช่วงแรกรัสเซียให้ความร่วมมือแต่เมื่อเห็นว่าสหรัฐมีทีท่าจะไม่ถอนกำลังของตนออกไปง่ายๆ แถมยังเริ่มสร้างอิทธิพลของตนในเอเชียกลาง รัสเซียจึงเริ่มแผนกดดันให้สหรัฐค่อยๆถอนกำลังของตนออกจากบริเวณแห่งนี้ ในกรณีคิร์กิซสถาน รัสเซียเสนอให้เงินกู้ 300 ล้านดอลลาร์ดอกเบี้ยต่ำร้อยละ 0.75 เป็นเวลา 40 ปี และยกเลิกหนี้ 180 ล้านดอลลาร์ที่คีร์กิซสถานติดค้างรัสเซีย



เครื่องบินในมานาส

ประธานาธิบดีของคีร์กิซสถานกำลังเตรียมเสนอสภาในการยื่นกระทู้เพื่อถอนกองทัพสหรัฐออกจากประเทศ เรื่องนี้เริ่มดูจริงจังขึ้นทุกขณะแม้ว่าในขณะนี้สหรัฐยังคงปฏิบัติการอยู่ในมานาส และการเยือนของฮิลลารี คลินตัน รมว. ต่างประเทศล่าสุดก็ไม่ได้ ทำให้คีร์กิซสถานเปลี่ยนใจเลย

ยังคงต้องติดตามดูว่าสหรัฐฯจะแก้เกมส์อย่างไรต่อไป หรือครั้งนี้ต้องยอมถอยออกจากเอเชียกลางจริงๆ แล้วไปเริ่มหมากรุกเกมส์ใหม่ในบอลข่าน และคอเคซัสแทน.