Internet เปรียบเสมือนเทพเมอคิวรี่ที่ดลบันดาลให้การสื่อสารข้อมูลข่าวสารของมวลมนุษย์เป็นไปในชั่วพริบตา ภาวะล่าช้าและขาดแคลนข้อมูลได้ที่เคยเป็นมาหลายพันปีได้สิ้นสุดลงแล้ว ศตวรรษที่ 21 เป็นยุคสมัยของข้อมูลข่าวสารโดยแท้จริง
ท่ามกลางความเบิกบานของผู้บริโภคที่สามารถเสพรับข่าวสารจากทั่วทุกมุมโลกภายในเวลาอันรวดเร็วผ่านทางเครือข่ายอินเทอร์เน็ต ก็กลับเป็นความปวดร้าวของ “สื่อสิงพิมพ์” ที่เคยเป็นพระเอกและดำรงอยู่คู่กับประชาคมโลกมาช้านาน
ยิ่งกว่านั้น กระแสความนิยมของ iPad ที่แพร่ระบาดไปทั่วโลกภายในชั่วข้ามคืน ก็ได้กลายเป็นวิกฤตที่กระหน่ำซ้ำเติม “สื่อสิงพิมพ์” ให้เผชิญวิกฤตยิ่งกว่าเดิม โดยเฉพาะอุตสาหกรรม “หนังสือ” ที่เคยภูมิใจในเสน่ห์สีสันของการออกแบบปกและความรู้สึกอันละเมียดที่ได้จากรสสัมผัสของเนื้อกระดาษ ก็ดูเหมือนจะมิอาจต้านทานรูปลักษณ์ที่เลอเลิศด้วยรสนิยมของ iPad ได้เลย
Practical Radio ตอนที่ 31 ได้รับเกียรติจากคุณภาวนา แก้วแสงธรรม บรรณาธิการบริหารแห่งแพรวสำนักพิมพ์ ในเครือบริษัทอมรินทร์ ที่มาร่วมพูดคุยอย่างสนุกสนานเกี่ยวกับ “ศิลปะ” การเป็นบรรณาธิการหนังสือ ที่เคยถูกละเลยเมินเฉยจากวงการหนังสือไทย แต่กำลังจะกลายเป็นเคล็ดลับสำคัญในการสร้างเสน่ห์และความแตกต่างให้อุตสาหกรรมหนังสือไทย เพื่อความอยู่รอดและเติบโตในยุค iPad ฮึกเหิมครองเมือง
“บรรณาธิการ” ที่ดีย่อมทำให้หนังสือเป็นมากกว่าข้อมูลข่าวสารที่แห้งแล้ง แต่สามารถปลุกเร้าจิตวิญญาณของนักอ่านให้ตื่นขึ้น ทั้งความซาบซึ้งกับหน้าปกที่แสนละเมียด คำนำเสนอที่เย้ายวนชวนค้นหา ความปราณีตในการเลือกแบบตัวอักษรและที่ว่างระหว่างบรรทัด หรือแม้กระทั่งการกระตุ้นนักเขียนในยามที่ท้อแท้หมดไฟและการเป็นที่ปรึกษาในยามที่จินตนาการตีบตัน
ถึงที่สุดแล้ว กระบวนการผลิตหนังสือ มีความสลับซับซ้อนกว่าการส่งมอบผลงานของนักเขียนไปสู่ผู้อ่านอย่างตรงไปตรงมา แต่เป็นปฏิสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งระหว่างนักเขียน บรรณาธิการ นักการตลาด นักออกแบบปก นักพิสูจน์อักษร และที่สำคัญที่สุดก็คือ นักอ่าน
“นักอ่าน” ได้ถูกตีตราว่าเป็นเพียงผู้บริโภคมากกว่าเป็นผู้ร่วมผลิตหนังสือ แต่ถึงที่สุดแล้ว การอ่านก็เป็นการผลิตซ้ำและเติมต่อถ้อยคำรสสัมผัสในหนังสือให้กลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิต ยิ่งนักอ่านมีความรู้สึกตราตรึงกับหนังสือเล่มใดเป็นพิเศษแล้ว ก็ย่อมส่งแรงกระเพื่อมในการบอกต่อและโฆษณาไปไกลแสนไกล และอาจทำให้หนังสือเล่มนั้นได้รับการตีพิมพ์ซ้ำแล้วซ้ำเล่า
Podcast: Play in new window | Download