Twitter และ Facebook ได้กลายเป็นสิ่งเชื่อมร้อยผู้คนจากทั่วทุกมุมโลกให้ติดต่อสัมพันธ์กันยิ่งกว่ายุคโลกาภิวัตน์ใดที่เคยเกิดขึ้นในประวัติศาสตร์จักรวาล
อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างทางเชื้อชาติและวัฒนธรรมก็ยังคงดำรงอยู่บนโลกใบนี้ แม้ว่าทุกประเทศจะรับประทานแมคโดนัลด์ ดื่มน้ำโคล่า และนั่งรื่นรมย์ในร้าน Starbucks ไม่แตกต่างกันก็ตาม
การแลกเปลี่ยนความคิดและวัฒนธรรมระหว่างชนชาติที่แตกต่างกันนั้น ยังอาจกระทำได้โดยผ่าน “หนังสือแปล” ที่จะช่วยสื่อสารและเพิ่มพูนความรู้เชิงลึกที่ขาดหายไปจากการสื่อสารวูบวาบขาดห้วงดั่งใน Twitter และ Facebook ซึ่งหากสามารถประยุกต์ใช้อย่างเสริมประสานกัน ก็ย่อมทำให้ความเห็นอกเห็นใจระหว่างมนุษย์บนโลกใบนี้มีความละเอียดอ่อนลุ่มลึกยิ่งขึ้น
“หนังสือแปล” คือ การส่งผ่านความงามจากวัฒนธรรมหนึ่ง เพื่อไปงอกเงยเบ่งบานในอีกวัฒนธรรมหนึ่ง แน่นอนว่า เนื้อหาสาระบางอย่างจำเป็นต้องหลุดหายไป แต่ก็มีคุณค่าสาระบางอย่างงอกเงยขึ้นมาทดแทนกัน
Practical Radio ตอนที่ 32 ได้รับเกียรติจากคุณโตมร ศุขปรีชา บรรณาธิการบริหารนิตยสาร GM เพื่อมามอบความรู้และความประทับใจเกี่ยวกับคุณค่าความงามในการแปลหนังสือดีจากทั่วทุกมุมโลก
การแปลหนังสือย่อมไม่ใช่เรื่องใหม่ในสังคมไทย แต่กระนั้นคนส่วนใหญ่ก็ยังเข้าใจเพียงผิวเผินว่า การแปลคือการส่งผ่านเนื้อหาจากภาษาหนึ่งไปยังอีกภาษาหนึ่งอย่างตรงไปตรงมาเท่านั้น หากทว่านัยยะที่ยิ่งใหญ่กว่าของการแปลก็คือ การผสมผสานทางวัฒนธรรมของชนชาติที่แตกต่างให้มาดำรงอยู่ร่วมกันได้ เช่น หากต้องการแปลโดยรักษาเนื้อหาที่ถูกต้องตรงตามต้นฉบับทั้งหมด ก็ย่อมทำให้คนอ่านไม่เข้าใจ ไม่ยอมรับ หรือพาลโกรธเกลียดเลยก็เป็นได้ แต่หากต้องดัดปรุงแก้ไขทุกอย่างให้สอดคล้องกับวัฒนธรรมของชาติคนอ่านทั้งหมด ก็ย่อมทำให้คุณค่าวิตามินของหนังสือเล่มนั้นสูญเสียอย่างหนัก จนไม่เหลือรูปโฉมโนมพรรณที่เป็นเสน่ห์ของความต่างถิ่นเลย
นอกจากนี้ การแปลยังมีบริบทที่กว้างไกลกว่าการส่งผ่านความรู้และวัฒนธรรม หากแต่ยังเป็นยาดีที่ช่วยปลุกเร้านักเขียนไทยไม่ให้หยุดนิ่งเมินเฉย โดยคิดว่าคนอ่านเป็นเพียงของตาย แต่ตระหนักดีว่า ทั่วทุกมุมโลกมีผลงานดีเกิดขึ้นตลอดเวลา การเร่งเรียนรู้และพัฒนาตนเองเท่านั้น จึงจะทำให้เป็นนักเขียนชั้นเลิศได้
ในยุคโลกาภิวัตน์ ที่การสื่อสารเต็มไปด้วยความรวดเร็วถี่ยิบ ความเข้าใจที่ผิดพลาดระหว่างคน โดยเฉพาะคนต่างวัฒนธรรม ก็ยิ่งเกิดขึ้นง่ายเป็นเงาตามตัว ดังนั้น การหยุดคิด หยุดพัก หยุดความเร็ว และหันมานั่งผ่อนคลายเพื่อพลิกอ่าน “หนังสือแปล” สักเล่ม ก็อาจช่วยเปิดมุมมองใหม่ให้กับหัวใจ ที่พร้อมจะมองเห็นความงามในความแตกต่างแห่งวัฒนธรรม หากสั่นไหวด้วยท่วงทำนองมนุษย์ที่รู้สึกเจ็บรักร้อนหนาวไม่ต่างกัน
Podcast: Play in new window | Download