Practical Report ตรวจสอบพรมแดนความรู้เศรษฐศาสตร์ : ฐานคิดและข้อจำกัด

อาจารย์ธานี ชัยวัฒน์ คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ปัจจุบันกำลังศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยแห่งเมืองโบโลนญ่า เดินทางกลับมาพักผ่อนยังประเทศไทยชั่วคราว และมีโอกาสได้บรรยายให้กับนิสิตเศรษฐศาสตร์การเมืองในหัวข้อ “เศรษฐศาสตร์ว่าด้วยการเมือง – การเมืองว่าด้วยเศรษฐศาสตร์” โดยมุ่งเน้นตรวจสอบพรมแดนความรู้เศรษฐศาสตร์การเมือง ผ่าน “หัวข้อวิจัยทางด้านเศรษฐกิจการเมืองใหม่” (Economics of Politics – Politics of Economics : Research Frontier in the New Political Economy) ที่มีการตีพิมพ์และเผยแพร่ในฐานข้อมูลเชิงวิชาการอยาง SSRN, NBER, JSTOR และ SCIENCEDIRECT เป็นต้น

การบรรยายของอาจารย์ธานี ไม่เพียงชี้ให้เห็นถึง หัวใจของกระบวนทัศน์ทางเศรษฐศาสตร์ ที่ปัจจุบันถูกนำมาใช้อธิบายอย่างหลากหลายเพื่ออธิบายปัญหาในสาขาอื่นๆด้วย ไม่เว้นแม้แต่เรื่องการเมือง

ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลของความมีประสิทธิภาพในการใช้เศรษฐศาสตร์มาเป็นเครื่องมือในการอธิบายหรือปรากฎการณ์มากเกินไป ทำให้เศรษฐศาสตร์ถูกวิพากษ์วิจารณ์จากเพื่อนต่างสาขาเช่น การละเลยเรื่องการกระจายรายได้, การละเลยคุณค่าทางจิตใจ และการให้ความสำคัญกับความมีเหตุผลมากเกินไป ปัจจุบันเศรษฐศาสตร์ตระหนักถึงข้อจำกัดเรื่องเหล่านี้และพยายามหันมาศึกษาและแก้ไขข้อบกพร่องของตนเองมากขึ้น

อย่างไรก็ตามอาจารย์ธานีได้เลือกหัวข้องานวิจัยที่น่าสนใจ และในบางกรณีอาจเข้ากับเหตุการณ์ปัจจุบันได้ เผื่อนักศึกษาหรือผู้สนใจสามารถติดตามไปค้นคว้าต่อได้ เช่นเรื่อง Globalization and Democracy ของ Llavador and Oxoby (ปี 2003) และ Political Weakness, Seignorage and Inflation ของ Edwards and Tabellini (1996) เป็นต้น

การบรรยายของ อาจารย์ธานีมีประโยชน์ที่ผู้ฟังบรรยายไม่ต้องเสียเวลาค้นหาองค์ความรู้ใหม่ๆเหล่านี้ทั้งหมดเอง แต่อาจารย์ได้ preview งานวิจัยที่เกี่ยวข้องและเป็นประโยชน์ให้ พร้อมทั้งชี้ถึงข้อจำกัดและพรมแดนความรู้ด้านเศรษฐศาสตร์การเมืองให้อย่างแจ่มชัด ถือเป็นทั้งการวิจารณ์และตรวจสอบองค์ความรู้ด้านเศรษฐศาสตร์จากสายตาของนักเศรษฐศาสตร์เอง

SIU เห็นงานบรรยายนี้มีประโยชน์ต่อผู้สนใจ จึงได้ขออนุญาตอาจารย์ธานีนำมาเผยแพร่ในเว็บไซต์ และในอนาคตอาจารย์ธานีจะเพิ่มเติมบทความเพื่ออธิบายรายละเอียดและข้อมูลเพิ่มเติมในภายหลัง

  • Man

    เศรษฐศาสตร์เป็นเพียงหลักวิชาหรือเครื่องมือในการนำมาใช้เพื่อให้สังคมดีขึ้น เช่นเดียวกับศาสตร์อื่นๆ ไม่ว่าจะเป็น สังคมศาสตร์ มนุษยวิทยา รัฐศาสตร์ นิติศาสตร์ จนถึงวิทยาศาสตร์ และวิศวกรรมศาสตร์

    ผมคิดว่าทุกๆศาสตร์ ทุกๆวิชา (ไม่นับไสยศาสตร์และอวิชา) มีคุณประโยชน์ และความดีงาม อีกทั้งสร้างขึ้นมาเพื่อแก้ไขปัญหาของมนุษยชาติทั้งสิ้น

    ดังนั้น เมื่อเกิดปัญหาขึ้นกับสังคม การกล่าวหาศาสตร์ใดศาสตร์หนึ่งจึงไม่น่าจะถูกต้องนัก หากอยู่ที่มนุษย์มีการเรียนรู้และนำเครื่องมือเหล้านี้มาใช้อย่างถูกต้องเหมาะสมกับสภาวการณ์หรือไม่

    และสิ่งที่ยากคือการที่แต่ละประเทศจะผสมกลมกลืนทุกๆศาสตร์เข้าด้วยกัน ในสัดส่วนที่ทำให้ประเทศชาติเจริญได้ในสภาวะการณ์ปัจจุบัน

    สรุปก็คือเราต้องมีความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องต่อศาสตร์นั้นๆ และสามารถนำมาใช้ได้อย่างเหมาะสม