Practical Report ปูตินขู่ยูเครนจะตัดก๊าซอีก อ่านภูมิรัฐศาสตร์เบื้องหลังสงครามก๊าซ

นายวลาดิเมียร์ ปูติน นายกรัฐมนตรีรัสเซีย กล่าวเมื่อวานนี้ว่า รัสเซียอาจหยุดส่งก๊าซให้กับยูเครนอีก หากยูเครนไม่ยอมชำระหนี้ก๊าซให้รัสเซียภายในวันเสาร์นี้

คำให้สัมภาษณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อ เจ้าหน้าที่หน่วยรักษาความปลอดภัยแห่งชาติยูเครนได้บุกเข้าไปในสำนักงานใหญ่ของ Naflogaz รัฐวิสาหกิจผู้ผูกขาดธุรกิจก๊าซของยูเครน ในข้อกล่าวหาการลักลอบก๊าซ

“การใช้กฎหมายยูเครน และการกระทำของเจ้าหน้าที่ต่อ Naftogaz และการประกาศความตั้งใจที่จะยึดแก๊ซที่ชายแดนของยูเครน เป็นสาเหตุของความกังวลที่สุดของเรา” ปูตินกล่าวในการประชุมสภาเปรซิเดียมของรัฐบาล

ที่มา – สำนักข่าวซินหัว

ความเห็น SIU:
เรื่องนี้น่าจะมีเบื้องหลัง ทั้งการเมืองภายในยูเครนเองและการเมืองระหว่างประเทศ รัสเซีย – นาโต้/สหรัฐฯ ประกอบอยู่ด้วย

เจ้าหน้าที่หน่วยรักษาความปลอดภัยแห่งชาติ ขึ้นตรงกับประธานาธิบดี วิคเตอร์ ยูเชนโก้ ได้พยายามเข้ายึดสัญญาที่ได้มีการลงนามกันระหว่าง ปูติน และ ยูเลีย ทีโมเชนโก นายกรัฐมนตรีหญิงเหล็ก แต่มีภาพลักษณ์ราวเจ้าหญิงเลอา ในสตาร์วอร์ส



ภาพโครงข่ายท่อก๊าซในยุโรปจากวิกิพีเดีย

การลงนามในสัญญาดังกล่าวหมายความว่ายูเครนจะเป็นทางผ่านของการจ่ายก๊าซไปยังอียู แต่หากยูเครนจะใช้ก๊าซเองจะต้องชำระหนี้ทั้งหมดก่อน ซึ่ง Naftogaz ก็ได้ชำระหนี้ทั้งหมดแล้ว Gazprom ของรัสเซียเองก็บอกว่าตนได้รับเงินมูลค่า 310 ล้านเหรียญแล้ว แต่ยังคงค้างหนี้อีก 50 ล้านเหรียญ และยังต้องชำระเงินทุกเดือนอีกด้วย



ยูเลีย ทีโมเชนโก้ (ซ้าย) และ วลาดีเมียร์ ปูติน (ขวา), ก่อนหน้านี้ทีโมเชนโก้เป็นพันธมิตรที่แนบแน่นกับยูเชนโก้ แต่คราวนี้เธอคงต้องไต่ขึ้นไปสูงกว่านี้เสียแล้ว, ที่มา – วิกิพีเดีย

ยูเชนโก้กล่าวหาว่าข้อตกลงนี้สร้างปัญหาให้กับยูเครน และเชื่อว่าทีโมเชนโก้ขโมยก๊าซออกไปจาก RosUkrEnergo ให้กับ Naftogaz เป็นมูลค่า 5 พันล้านเหรียญ



วิคเตอร์ ยูเชนโก้ (ซ้าย) กับจอร์จ ดับเบิลยู บุช (ขวา), ที่เขาต้องทำก็เพื่อความเป็นธรรมของยูเครน (ผลการเลือกตั้ง เป็นเรื่องผลพลอยได้เท่านั้น), ที่มา – วิกิพีเดีย

ในขณะที่ทีโมเชนโก้ก็กล่าวหายูเชนโก้กลับว่าเขาคอรัปชั่น และหน่วยรักษาความปลอดภัยแห่งชาตินั้นควบคุมไม่ได้

ด้านหนึ่งนี่อาจจะเป็นสงครามตัวแทนที่มีการถือหางกันระหว่าง ตัวแทนอำนาจที่แท้จริง รัสเซีย และ นาโต้/สหรัฐฯ ที่สนับสนุนเบื้องหลังของแต่ละฝ่าย ทั้งยังเกี่ยวข้องกับการเลือกตั้งประธานาธิบดียูเครนที่กำลังจะเกิดขึ้นอีกด้วย สังเกตได้จากท่าทีของปูตินที่ไม่พอใจกับการบุกรุกของหน่วยรักษาความปลอดภัยแห่งชาติเข้า Naftogaz ซึ่งเป็นท่าทีเดียวกันกับทีโมเชนโก้

แต่หากความขัดแย้งครั้งนี้ปะทุขึ้นจนกระทั่ง ทำให้รัสเซียตัดการจ่ายก๊าซให้กับสหภาพยุโรปอีก ประเทศในสมาชิกนาโต้ทั้งหลายก็คงต้องเดือดร้อนในการล้อบบี้รัสเซียอีกครั้ง ถึงที่สุดคงจะต้องหาทางปรับความสัมพันธ์ในเรื่องอำนาจระหว่างทั้งสองฝ่าย เพราะในที่สุดอียูก็ต้องพึ่งก๊าซจากรัสเซียอยู่ดี รัสเซียเองก็ใช้ก๊าซในลักษณะยุทธปัจจัย เพื่อสร้างอำนาจต่อรองในการเมืองนานาชาติอย่างเต็มที่ไปแล้ว

บทเรียนเหล่านี้ประเทศไทยเองก็จำเป็นต้องศึกษาและวางมาตรการกำกับพลังงานและก๊าซธรรมชาติในระยะยาว ซึ่งเราเองก็สั่งซื้อจากต่างประเทศจำนวนมากเช่นกัน ไม่เช่นนั้นในวันหนึ่งก็อาจจะสร้างผลกระทบกับความมั่นคงในประเทศได้