Scenarios (The art of strategic conversation) : หนังสือที่ช่วย “เปิดมุมมองใหม่” เพื่อการรับมือวิกฤตในศตวรรษที่ 21

September 24, 2009

1. อนาคต ไม่ใช่สิ่งที่ทำนายได้ (Forecast)

ในโลกความจริงที่ผันผวนซับซ้อน Scenarios คือ เครื่องมือใหม่ (Methodology) ในการทำความเข้าใจอนาคต

Scenarios เปิดโอกาสให้ “มนุษย์” แสดงความเห็นอย่างอิสระเสรี โดยไม่ต้องคำนึงถึงความถูกต้องแม่นยำของข้อมูลเหมือนกับการทำนาย (Forecast) ดังนั้น ผู้คนในทุกสาขาอาชีพที่แตกต่างหลากหลาย จึงสามารถแลกเปลี่ยนสนทนากันได้ผ่าน “ภาษากลาง” นั่นคือ การเล่าเรื่อง (Story)

ประโยชน์ของ Story Telling คือ การเปิดกว้างต่อ “จินตนาการ” ทำให้ “ความหลากหลาย” ในตัวตนของแต่ละคนสามารถ “เผยแสดง (Unfold)” ออกมาได้อย่างเต็มที่ ซึ่งช่วยเพิ่มความมั่นใจว่า “ข้อมูลสำคัญ” จะไม่ตกหล่นไป เพราะถูกตีความว่า “ไม่สำคัญ ไม่น่าสนใจ” โดยความจำกัดของอคติส่วนตัว

ในท่ามกลางการสนทนาของผู้คนที่หลากหลายทั้งในและนอกเครือข่าย (Strategic Conversation) ย่อมทำให้เกิดการสร้าง “สถานการณ์จำลอง (Scenario)” ขึ้นมามากมาย ซึ่งมีข้อดี คือ ทำให้ “ผู้คน” ได้เปิดกว้างในการมองเห็น “อนาคต” จากแง่มุมที่หลากหลาย และนำไปสู่การยอมรับ “ความจริงใหม่” ได้ง่ายขึ้น

การระบุ “ความน่าจะเป็น” ของแต่ละ Scenario เป็นเรื่องที่เข้าใจผิด เพราะ Scenario ไม่ได้ต้องการทำนายอนาคต (Forecast) แต่ต้องการให้ไอเดียที่หลากหลายได้รับการนำเสนอขึ้นมาให้มากที่สุด โดยเชื่อว่า ท่ามกลางการต่อสู้ของไอเดียที่หลากหลาย จะทำให้เกิดการผุดบังเกิด (Emerge) ของไอเดียใหม่ที่ดีกว่า ซึ่งนำไปสู่การคัดเลือกตามธรรมชาติ (Natural Selection) และตกผลึกออกมาเป็น Scenario ที่เหมาะสม ซึ่งอาจจะมีมากกว่า 1 สถานการณ์จำลอง

2. การค้นหา Original Invention

Scenarios มีความเชื่อว่า องค์กรธุรกิจหรือปัจเจกชนที่จะเติบโตและพัฒนาตัวเองได้ จะต้องมี Original Invention หรือการสร้างสรรค์เฉพาะตัวที่คนอื่นไม่สามารถเลียนแบบได้ ดังนั้น การเปิดกว้างผ่านข้อมูลที่หลากหลายของกระบวนการ Scenarios ย่อมทำให้องค์กรธุรกิจและปัจเจกชนสามารถค้นพบ Original Invention ของตนเองได้

“ทำในสิ่งที่รัก” คือ วลีเด็ดในโลกธุรกิจของศตวรรษที่ 21 แต่เอาเข้าจริงก็มีไม่กี่คนที่จะสามารถค้นพบจุดเด่นและความต้องการที่แท้จริงของตนเอง ดังนั้น ภาวะเปิดกว้างทางความคิดและเชื่อมร้อยข้อมูลผ่าน Scenario ที่แตกต่างหลากหลาย ย่อมเป็น “วัตถุดิบ” ที่ดีในการค้นพบ Original Invention ที่ทำให้ผลงานของบริษัทหรือปัจเจกชนนั้นมี “คุณค่า” ในสายตาของผู้บริโภค เพราะไม่มีใครสามารถเลียนแบบได้

3. ปรับตัวตนขององค์กร (Oraganization Self) ให้เข้ากับระบบที่ซับซ้อน (Ecology System)

หลังจากที่ค้นพบ Idea ซึ่งโดดเด่นระดับ Original Invention บางคนในองค์กรย่อมใจร้อนและปรารถนาจะให้ไอเดียที่ค้นพบได้แปรเปลี่ยนเป็นความสำเร็จและได้รับการยอมรับจากตลาดอย่างรวดเร็ว โดยบางครั้งสิ่งที่ค้นพบยังเป็นเพียงแค่ Early Warning ของสังคมเท่านั้น ยังไม่เติบโตเข้มแข็งเพียงพอที่จะเป็น New Trend ดังนั้นการที่คนส่วนใหญ่ในสังคมจะไม่เห็นความสำคัญของผลิตภัณฑ์นี้ ย่อมเป็นเรื่องที่สมเหตุสมผล เพราะการศึกษาสนใจเรื่องนี้มีต้นทุนที่สูงเกินไป ขณะที่ให้ผลตอบแทนต่ำ ต้องรอให้ผ่านไปสักระยะผู้คนจึงค่อยใส่ใจอย่างจริงจัง นี่คือ ความจริงในโลกที่เป็นระบบซับซ้อน มีความไม่สมบูรณ์ของข้อมูล ความเฉื่ยอในการรับรู้ของมนุษย์ ฯลฯ จึงทำให้การเปลี่ยนแปลงไม่เป็นเส้นตรง

Scenarios จึงสอนให้ “องค์กร” ที่ค้นพบ Original Invention ต้องรู้จักรอคอยอย่างอดทน และสร้างเครือข่ายอย่างกว้างขวาง เพื่อเข้าถึงความจริงที่ซับซ้อน เพื่อปรับปรุง Original Invention ให้สมบูรณ์และสอดคล้องกับโลกความจริงมากขึ้น เราต้องยอมรับ “ข้อจำกัด” ของโลกความจริง แต่ซึมซับเรียนรู้ความไม่สมบูรณ์

ในท้ายที่สุด กฏแห่งวิวัฒนาการจะช่วยขจัด idea ที่เป็นไปไม่ได้ และ idea ที่ถูกต้องจะค่อยๆโผล่ขึ้นมา ดังนั้น Original Invention ที่มีคุณค่า จะต้องสามารถสื่อสารกับ “ลูกค้า” และปรับตัวให้เข้ากับความต้องการลูกค้าและบริบทสังคมไทยโดยใช้ (Strategic Conversation) ที่ชาญฉลาดและเปิดกว้างต่อความจริง

ดังนั้น ระหว่างรอคอยให้ “กฎวิวัฒนาการ” ได้คัดเลือก New Trend องค์กรที่ฉลาดจะใช้เวลานี้ในการทดสอบ Original Invention ที่ตนเองค้นพบ โดยผ่าน “เครือข่ายทางสังคม” ที่แตกต่างหลากหลาย เพื่อให้ “ผลิตภัณฑ์ใหม่” สามารถสื่อสารและพัฒนาเพื่อเข้าถึงความต้องการของลูกค้าได้อย่างยอดเยี่ยม

4. Strategy คือ องค์รวมของการปฏิบัติเพื่อค้นหาและพัฒนา Original Invention

ในท่ามกลาง “วิกฤตการเมือง” ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา Original Invention ของสังคมไทยเริ่มมีความเปลี่ยนแปลง ดังนั้น จึงนำไปสู่กระบวนการต่อสู้และคัดเลือกทางธรรมชาติของ idea ที่แตกต่างหลากหลาย ทุกบริษัท ทุกพรรคการเมือง และทุกภาคส่วนของสังคม ล้วนแต่พยายาม “ปรับตัว” และเปลี่ยนแปลง Paradigm เพื่อค้นหา Original Invention ของตัวเอง ท่ามกลาง “บริบทสังคมไทย” ที่กำลังถึงจุดเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่

ทางออกที่ดีที่สุด คือ การประยุกต์ใช้ Scenarios เพื่อค้นหา “สถานการณ์จำลอง” ที่แตกต่างหลากหลาย และทำให้ “ผู้เล่น” ในสังคมไทยได้แลกเปลี่ยนมุมมอง ทฤษฎี และจินตนาการ(Strategic Conversation) เพื่อนำไปสู่การค้นหา Original Invention เพื่อการอยู่รอดและเติบโตในเมืองไทยที่กำลังเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ (Transform Thailand)

หมวดหมู่ กลยุทธ์ธุรกิจ 

Related story:
  • Scenarios (The art of strategic conversation) : หนังสือดีที่ “คนไทย” ควรมีไว้รับมือ “วิกฤต” การเมือง เศรษฐกิจ ธุรกิจ
  • Practical Radio ตอนที่ 10 อนาคตการเมืองไทย เส้นทางแห่งความหวัง
  • รวมข่าวงานเสวนา “ก้าวข้ามความขัดแย้งสังคมไทย”
  • งานเสวนา “ก้าวข้ามความขัดแย้งสังคมไทย”
  • งานมหกรรมหนังสือระดับชาติ

    • Comments

    8 Responses to “Scenarios (The art of strategic conversation) : หนังสือที่ช่วย “เปิดมุมมองใหม่” เพื่อการรับมือวิกฤตในศตวรรษที่ 21”

    1. 1. Siam Intelligence Unit » Scenarios (The art of strategic conversation) : หนังสือดีที่ “คนไทย” ควรมีไว้รับมือ “วิกฤต” การเมือง เศร on September 25th, 2009 20:06

      [...] [...]

    2. 2. tentty on October 10th, 2009 5:06

      ไม่ได้เข้าเวปนี้นาน ได้เข้าไปแอบอ่านหลายๆบทความ ต้องขอชมเชยทั้งคณะผู้จัด และผู้เยี่ยมเยือนว่า แต่ละคนแหลมคมกันจริงๆ..

      เล่มนี้ผมยังไม่ได้อ่านเลยครับ (search ดูหลายแห่งแล้ว มีแต่ที่ศศินทร์ที่เดียว ไม่รู้ว่าเขาให้ยืมcopy รึป่าว??)

      แต่ที่เพิ่งอ่านจบไป และคิดว่าฉายภาพตลาด โดยเฉพาะหลังวิกฤตการเงิน รวมถึงการคาดการณ์แนวโน้มอนาคตการแข่งขันของตลาดได้คม – ดีที่สุดเล่มหนึ่ง คือเล่ม Chaotics ของ Kotler กับ Caslione

      ที่ผมชอบคือ หนังสือเล่มนี้ไม่ได้มีแค่ tools มาให้เพียงอย่างเดียว ( ในนี้เรียก The Chaotics Management System ) แต่ยังวิเคราะห์ factors ต่างๆที่จะก่อให้เกิดความเสี่ยงต่อบริษัทได้อย่างดีเยี่ยมอีกด้วย ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง technological advances – information revolution กลุมประเทศ BRICs ที่เป็นตัวขับเคลื่อนศก.ที่สำคัญ – hypercompetition ซึ่งเป็นหนึ่งในเรื่องที่ผมชอบมากๆที่ว่า เรื่องCompetitive advantage นี่กำลังจะกลายเป็นเรื่องล้าสมัย (obsolete) เพราะในยุค turbulent age นี้มันจะมีการ create – erode – destroy และ recreate กลยุทธ์การจัดการอยู่ตลอดเวลา

      product cycle ก็ผลิกโฉมไปแบบ หน้ามือเป็นหลังมือ …เมื่อสถานการณ์มันเปลี่ยน เครื่องไม้เครื่องมือที่ใชเก็ต้องเปลี่ยนตามด้วย (ผมชอบที่ไอสไตน์บอกว่า ” คนที่โง่ที่สุดคือ คนที่คิดแบบเดิม ทำอะไรแบบเดิม แล้วหวังว่าผลลัพธ์มันจะเปลี่ยน) ประเด็นคือ เจ้าของธุรกิจส่วนใหญ่เติบโตมาในยุคปฎิวัติอุตสาหกรรม ซึ่งตอนนี้มันได้เปลี่ยนผ่านมาสู่ยุคใหม่แล้ว บริษัทที่เคยแบกวิธีคิด ตำราความรู้ การตลาดแบบเก่าๆ(แบบ GM / Motorola ) หรือคิดว่าเป็นผู้นำตลาดอยู่ แล้วนิ่งเฉย (ในแง่นี้คือ พัฒนาช้า) ไม่ยอมปรับตัวก็จะต้องน้ำตาตกแน่ๆ ( species ที่อยู่รอดคือ species ที่ปรับตัวเก่ง – Darwin … ยกแต่คำพูดคนอื่นมา เนืื่องจากตัวเองความรู้น้อยครับ แหะๆๆ)

      ว่าจะพิมพ์นิดเดียว ลากซะยาวเลย ลาเลยละกัน สวัสดีครับ

      ปล. ตอนนี้อ่าน ” Swann’s Way ” จบลงไปอย่างเนิบนาบ อ้อยอิง สำนวนการเขียนของProust ทำให้ผมต้องอ่านซ้ำไปซ้ำมา เนื่องเพราะไม่อยากให้รีบจบ ส่วนตอนนี้กำลังค่อยๆกระดึ๊บๆไปต่อที่เล่ม2 “Within a Budding Grove” ครับ….^___^

    3. 3. big on October 11th, 2009 14:31

      tentty ยินดีสำหรับ “ความรุดหน้า” ในการแทะโลม In search of lost time

      Chaotics ของ Kotler เคยเห็นแล้ว แต่ยังไม่มีเวลาจิบกัด

      การปรับตัวในโลกที่เป็น Chaos นั้น เป็นสิ่งที่ง่ายในการพูดถึง ง่ายในการแนะนำ แต่ยากในการทำให้เกิดขึ้นจริง

      ผมพึ่งค้นพบ “เคล็ดลับ” ในการปรับตัวเพื่อค้นหายุทธศาสตร์ใหม่ในการอยู่รอดบนโลกใบนี้

      แต่ต้องขออุบไว้ก่อน ไว้เป็น “วิขาสุดท้าย” ในการทำมาหากิน 555

      Scenarios ผมยืมจากเพื่อนนะครับ คนนี้เป็น “นวัตกรรมแมน” ตัวจริงเสียงจริง อ่านหนังสือดีๆจากทั่วโลก

    4. 4. Siam Intelligence Unit » “ถังความคิด (Think Tank)” : บทสัมภาษณ์ 12 นักคิด เพื่อร่วมกันค้นหาอนาคตสังคมไทย on October 12th, 2009 18:01

      [...] ของหนังสือเล่มนี้ คือ “เปิดกว้าง (Open Conversation)” ไม่จำกัดขอบเขตที่ขั้วใดขั้วหนึ่ง [...]

    5. 5. Siam Intelligence Unit » Synchronicity : ยอดกลยุทธ์ในการสร้างความ “ยิ่งใหญ่” ให้ธุรกิจ on December 19th, 2009 4:04

      [...] และการสร้างแบบจำลองอนาคต (Scenario) [...]

    6. 6. Siam Intelligence Unit » Practical Radio ตอนที่ 10 Strategy and Scenarios on January 26th, 2010 1:06

      [...] Scenarios ยังเป็นเครื่องมือใหม่ในการวางแผนกลยุทธ์ที่น่าสนใจ สังคมไทยเริ่มสนใจที่จะเรียนรู้ Scenarios และโหยหาว่าอาจจะเป็น “คำตอบ” ให้สังคมไทย [...]

    7. 7. Siam Intelligence Unit » “สนทนาสร้างสรรค์ (Scenario Conversation)” เพื่อก้าวข้ามความขัดแย้งสังคมไทย on January 29th, 2010 20:14

      [...] Scenario Conversation จึงได้รับการจุดประกายขึ้นมาระยะหนึ่งแล้วในสังคมไทย เพื่อหวังว่าจะสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการแก้ไขความขัดแย้งที่ปวดร้าวนี้ เหมือนดั่งที่ “แอฟริกาใต้” เคยใช้เป็นสะพานในการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ให้ทุกฝ่ายที่ขัดแย้งกันนั้น สามารถร่วมมือกันเพื่อนำพาประเทศไปสู่อนาคตอันสดใสได้ [...]

    8. 8. ลานซักล้าง » แนวปะทะระหว่างทุกขนิยมและสุขนิยม on April 8th, 2010 13:34

      [...] แนะนำหนังสือ Scenarios [...]

    Got something to say?