หลังได้รับผลกระทบถูกคุกคามเสรีภาพจากการอภิปรายเรื่อง “สถาบันกษัตริย์-รัฐธรรมนูญ-ประชาธิปไตย” เมื่อวันศุกร์ที่ 10 ธันวาคม 2553 ที่ผ่านมา ซึ่งจัดโดยกลุ่มนิติราษฎร์
“สิบปีที่ผ่านมาผมได้เขียนบทความวิชาการและข้อเขียนอื่นๆ และพูดอภิปรายเกี่ยวกับสถาบันกษัตริย์ ไม่เคยเสนอให้ล้มเจ้า หรือล้มล้างสถาบันกษัตริย์ แต่คิดว่า สถาบันกษัตริย์ ต้องปรับปรุง ซึ่งเห็นว่าเป็นความคิดที่ไม่ผิดกฎหมายรัฐธรรมนูญ และอาญา จึงเขียนโดยใช้ชื่อจริงและเปิดเผยในช่วงปลายปีที่ผ่านมา พร้อมข้อเสนอ 8 ข้อ ซึ่ง สว.คำนูณ (สิทธิสมาน) ได้นำไปเผยแพร่แล้ว”
“อย่างไรก็ตาม หากเจ้าหน้าที่รัฐเห็นว่าเป็นความผิด ผมยินดีชี้แจงและไม่คิดหลบเลี่ยง แต่ระยะสองสัปดาห์ที่ผ่านมาเจ้าหน้าที่ของรัฐสร้างความกดดัน ทั้งการให้สัมภาษณ์พาดพิง รวมทั้งบรรยากาศแปลกๆ ที่เกิดขึ้นโดยตรงกับผม ผมต้องชี้แจงต่อสื่อมวลชนและสาธารณชนว่าเป็นสิทธิที่ชอบธรรมตามหลักสิทธิมนุษยชนและตามกฎหมายของไทยเอง”
“หากจะดำเนินการกับผมควรดำเนินการตามแนวทางกฎหมายปกติ หยุดสร้างบรรยากาศหวาดกลัวที่เอื้อต่ออำนาจนอกระบบไม่ว่าจะกับผมหรือผู้ต้องหารายอื่น การออกมาแสดงพลังของทหารไทยในหลายวันที่ผ่านมาไม่ใช่ครรลองของกฎหมาย ผมขอย้ำว่า ผมมีความบริสุทธิ์ใจและเปิดเผยในสิ่งที่ทำมาตลอด”
“เมื่อต้นสัปดาห์ที่ผ่านมา ได้มีชาย 2 คนขี่มอเตอร์ไซต์ 2 คัน เข้าไปวนเวียนในหมู่บ้านผม 2 ครั้ง เมื่อยามหมู่บ้านถาม ก็ได้รับคำตอบแต่เพียงว่า มารับตัวอาจารย์ โดยไม่มีการแสดงตัวเป็นเจ้าหน้าที่หรือมีเอกสารราชการมาแสดงแต่อย่างใด นอกจากนี้ ยังมีโทรศัพท์ลึกลับไปยังบ้านผมเตือนให้ระมัดระวังตัวว่า ขณะนี้หน่วยงานด้านความมั่นคงบางหน่วย ได้จัดกำลังเจ้าหน้าที่หลายสิบนายคอยเฝ้าติดตามผมอยู่ตลอดเวลาโดยใกล้ชิด”
“ผมขอย้ำว่า ผมมีความบริสุทธิ์ใจและเปิดเผยในสิ่งที่ตัวเองทำมาตลอด หากทางเจ้าหน้าที่มีปัญหาก็สามารถเรียกให้ผมเข้าพบ ซึ่งผมก็พร้อมเสมอที่จะเข้าพบชี้แจง ไม่มีความจำเป็นใดๆที่จะต้องออกหมายจับตัว หรือส่งคนคอยควบคุมการเคลื่อนไหวใดๆ หรือใช้วิธีการกดดันตลอดจนวิธีการที่ไม่เป็นไปตามกฎหมาย และหากถึงขั้นมีการตั้งข้อหาดำเนินคดี ผมก็พร้อมใช้สิทธิต่อสู้คดีและขอประกันตัว เพราะผมเองมีงานราชการสอนหนังสือและวิจัยทางวิชาการที่จะต้องทำอยู่ตลอดเวลา และไม่เคยคิดที่จะหลีกเลี่ยงหรือหลบหนีใดๆ”
ภายหลังนายสมศักดิ์ เจียมฯ แถลงข่าวถึงผลกระทบต่อเสรีภาพทางวิชาการเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม 2553 ดังกล่าวข้างต้น ได้มีแถลงการณ์จากนักวิชาการกลุ่มสันติประชาธรรมและกลุ่มต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ ออกแถลงการณ์เรียกร้องให้รัฐยุติการคุกคามเสรีภาพของประชาชน
(ดูรายละเอียดแถลงการณ์ และจดหมายเปิดผนึกจากนักวิชาการด้านไทยคดีศึกษาในต่างประเทศ รวมทั้งแถลงการณ์จากนักสันติวิธีเรื่อง ขออย่าทวีความร้าวฉานในสังคม ที่นี่)
(ข้อซักถามหลังแถลงการณ์ของสมศักดิ์ เจียมฯ โดยสื่อมวลชน ที่นี่)
(ดูบทความแสดงข้อคิดเห็นการคุกคามเสรีภาพสมศักดิ์ เจียมฯ ที่นี่)