นิโคลัส เฟร์เรลลี่ ผู้ดูแลเว็บไซต์นวมณฑล (หรือ นิวแมนเดลา – New Mandela) จะมาพูดคุยกับแขกสามท่านในหัวข้อ “เมืองไทยในวิกฤต” ตอนนี้จะเป็นหัวข้อด้านเศรษฐกิจ
แขกท่านแรกคือ ศ. ปีเตอร์ วอร์ ซึ่งเป็นศาสตราจารย์ด้านเศรษฐศาสตร์การเกษตร และ ผอ. ศูนย์ไทยศึกษา การศึกษาด้านความยากจนในเอเชีย ศ.ปีเตอร์ให้มุมมองด้านเศรษฐศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับวิกฤตทางการเมืองในปัจจุบัน จาก Gini index แสดงให้เห็นถึงความไม่เท่าเทียมทางเศรษฐกิจของไทย ซึ่งเริ่มขึ้นตั้งแต่ช่วงต้น ทศวรรษ 80 – 90 ในขณะที่ความยากจนสัมบูรณ์ลดลงมาตั้งแต่ปี 2500 แต่ ความไม่เท่าเทียมกันกับเพิ่มขึ้น นั่นหมายถึงแม้ว่าประชากรทั้งหมดจะได้รับประโยชน์จากการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ แต่คนรวยจะได้รับประโยชน์มากกว่า
ปัญหาอีกส่วนหนึ่งก็เป็นเพราะการจ่ายค่าจ้างแรงงานชนบทลดลงจากประมาณ 38% ในปี 2523 มาเป็น 22% ในปี 2551 ส่วนหนึ่งของปัญหานี้มาจากสัดส่วนภาคเกษตรกรรมในเศรษฐกิจลดลง ในขณะที่แรงงานในภาคนี้ไม่ได้ลดลงเป็นสัดส่วนตามกัน
ในด้านหนึ่งการแข่งขันเข้ามาหาผลประโยชน์ของนักการเมืองที่ได้ตำแหน่ง เกี่ยวกับนโยบายสาธารณะ ก็เป็นเพราะกลไกการตรวจสอบถ่วงดุลไม่เพียงพอ จึงมีแรงจูงใจในเรื่องนี้มากซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งในการซื้อเสียงด้วย
ในช่วงต้นของรัฐบาลอภิสิทธิ์ได้รับผลกระทบด้านวิกฤตการเงินโลกซึ่งส่งผลกระทบกับการส่งออกของไทย อย่างไรก็ตามการที่เศรษฐกิจในสมัยรัฐบาลทักษิณมีสภาพที่ดีกว่าเป็นผลมาจากเศรษฐกิจโลกด้วย ศ.วอร์ ยังมองว่าทักษิณเป็นนักธุรกิจประเภทที่กล้าได้กล้าเสียอย่างเยี่ยมยอด (อีกสองประเภทคือ พวกที่มีเทคโนโลยี และพวกที่มีทักษะด้านการบริหารจัดการ) ชักจูงให้ข้าราชการให้สิทธิพิเศษในการจัดซื้อจัดจ้าง แล้วสร้างตนเองจากธุรกิจผูกขาด เขาจึงไม่มองว่าทักษิณเป็นอย่างคานธี หรือเป็นอย่างอองซานซูจี
แขกคนถัดไป คือ ศ. แอนดรู ลีห์ เขาเป็นศาสตราจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์วิจัย วิทยาลัยธุรกิจและเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลีย ศ.ลีห์ ใช้ข้อมูลภาษีมาศึกษารายได้คนกลุ่ม 1% บนสุด ข้อมูลเหล่านี้บางประเทศเก็บย้อนไปได้ถึงช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 ซึ่งจะให้ภาพในระยะยาวและให้ภาพใหญ่กว่าการศึกษาในช่วงระยะสั้นเพียง 5 ปี การวัดความไม่เท่าเทียมกันดูจากการใช้จ่ายดูจะเท่าเทียมกัน แต่เมื่อวัดจากตัวแปรอื่นเช่น รายได้ หรือเงินกู้ ประเทศกำลังพัฒนาก็มีความไม่เท่าเทียมกันอย่างเห็นได้ชัดกว่า
แขกคนสุดท้ายคือ ดร.แอนดรู วอล์คเกอร์ จะมาแสดงกราฟเกี่ยวกับการให้สินเชื่อการเกษตร ผ่านธนาคารพานิชย์ และธกส. ซึ่งจะเป็นการศึกษามาตรการทางอ้อมผ่านการให้สินเชื่อทางการเกษตร จากกราฟจะแสดงให้เห็นอย่างได้ชัดว่าในช่วงกลาง 1990 จนถึงวิกฤตการเงิน สินเชื่อทางการเกษตรผ่านธนาคารพานิชย์ของเอกชนได้ลดลง ในขณะที่ธนาคารของรัฐเข้ามาสนับสนุนแทนที่ แนวโน้มนี้ไม่ได้เพิ่งมาเป็นสมัยรัฐบาลทักษิณ แต่เป็นมาก่อนหน้านี้แล้ว นโยบายของรัฐจึงมีความสำคัญต่อคนยากคนจนเป็นจำนวนมาก ดร. แอนดรู มองว่าการจูงใจคะแนนเสียงไม่ได้ทำผ่านการซื้อเสียงแบบจะแจ้งเหมือนเดิมอีกต่อไปแล้ว แต่เป็นการสนับสนุนสินเชื่อทางการเกษตรผ่านธนาคารของรัฐ
หมายเหตุ
SIU เห็นปฏิกิริยาจากสื่อต่างประเทศต่อปรากฎการณ์ 19 พฤษภาคม 2553 ที่น่าสนใจจากสื่อและผู้สังเกตุการณ์จากต่างประเทศ จึงนำมาเสนอตามมุมมองของแต่ละสำนัก ที่ผ่านมา SIU ได้เผยแพร่บทความ และวิดีโอคลิป ดังต่อไปนี้
- ครั้งแรกเป็นมุมมองค่อนไปทางซ้ายจากสื่อในประเทศเยอรมนี
- ครั้งที่สองเป็นการนำเสนอบทความจากนักวิเคราะห์ด้านความสัมพันธ์ต่าง ประเทศ จากองค์กรคลังความคิดที่มีอิทธิพลกับนโยบายต่างประเทศของสหรัฐอเมริกา
- ครั้งที่สามเป็นการนำเสนอมุมมองจากนักวิชาการของออสเตรเลีย ที่เคยเข้ามาทำงานวิจัยภาคสนามในเมืองไทย
- ครั้งที่สี่ เป็นการนำเสนอมุมมองด้านการเมืองการทหารของเมืองไทย จากศ. เดส บอลล์ และ ดร. มาร์คัส มิตซ์เนอร์
- ครั้งที่ห้า เป็นการนำเสนอมุมมองด้านความรุนแรง ความรุนแรง สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย จาก ศ. ฮิลลารี่ ชาร์ลส์เวิร์ธ และ ดร. ทีเรลล์ ฮาเบอร์คอร์น
- ครั้งที่หก จะเป็นความเห็นของ ศ. ดร. ธงชัย วินิจจะกูล เทียบวิกฤติพฤษภา 53 กับประวัติศาสตร์สมัย 6 ตุลาคม 19