Practical Report วิเคราะห์ยุทธศาสตร์ทรู ยืมพลังไอโฟน เท่แล้วกินได้ด้วย?

โดย Junky Celica

ขณะนี้กำลังมีข่าวร้อนแรงในอุตสาหกรรมโทรคมนาคมสองข่าวดังต่อไปนี้


จากข่าวทั้งสองนี้ จะเห็นว่าการที่ True จะต้องแบกรับภาระในการ commit ยอด iPhone 300,000 เครื่อง ไม่ใช่เรื่องงานง่ายๆเลย ไหนจะถูกกิน share อยู่แล้วจากเครื่องเถื่อนที่มีอยู่ในตลาดอีก 100,000 เครื่อง แต่ผมมองว่าการที่ True ยอมเสี่ยงเท่น่าหลักใหญ่ๆน่าจะเป็นความพร้อมในด้านต่าง (ไม่นับเรื่องหนี้นะ) รวมทั้ง content เองก็ดี ซึ่งพอจะสรุปประเด็นได้ดังนี้

 

 

1. Network Infrastructure ทั้งในเรื่องของ 3G ที่กำลังจะทำ WiFi Hotspot แทบจะทั่วกทม. ความพร้อมตรงนี้มันโดดเด้นกว่าเจ้าอื่นๆอยู่แล้ว น่าที่จะเป็นจุดเด้นในการ bundle service ได้ (ผมยังรอดูอยู่ว่าอาจจะมีการทำ Automatic Authentication ให้ลูกค้าที่ซื้อเครื่องของ True สามารถ login automatic เข้า WiFi network โดยไม่ต้องผ่าน Wall Garden)

2. True อาจจะไม่ได้หวังยอดของการขาย iPhone หรือได้กำไรเป็นกอบเป็นกำ แต่การใช้ Content ที่ True มีต่างหากที่จะเป็น Value มา bundle ได้ ลองคิดดูถึงการดู Truevision ผ่าน 3G บนหน้าจอขนาดใหญ่ๆของ iPhone มันจะสุดยอดแค่ไหน ตรงนี้เขียน biz model กันได้เป็นฉากๆ เผลอๆจะมี payment plan ให้เลือกจ่ายค่าดู Truevision เพิ่มเท่านั้นเท่านี้อีกต่างหาก ตรงนี้ผมว่าหาก True จะขาย Content ผ่าน 3G ก็น่าจะต้องมี Cost เพิ่มเช่นกัน เพราะจะต้องเจรจาสัญญากับเจ้าของลิขสิทธิ์เดิม (สัญญาเดิมน่าจะเผยแพร่ผ่านระบบ Cable TV เท่านั้น)

3. อันนี้ผมไม่ sure มากนัก คือการขายเพลงผ่าน iTune Store ซึ่ง True เองถึงแม้จะมี True Fantasia ที่เป็นค่ายเพลงของบรรดา AF ทั้งหลายหรือจะเห็นพันธมิตรฝั่ง Boyd โกษิยะพงษ์เองก็ดี Content และตลาดก็ไม่น่าจะเพียงพอที่จะทำยอดขายได้มากนักหรอก หากจะจับมือกับ GMM หรือ RS สองเจ้านี้ก็ไม่น่าจะร่วมสังฆกรรมด้วยแน่ (GMM มีเรื่องเป็นไม้เบื่อไม้เมากับ True อยู่เยอะ)

4. Truevision ขาย Content รายการตัวเองผ่าน iTunes Store!! ง่ะ!! ผมว่า Content ที่ True ทำนั้น ยังมี Value ไม่พอขนาดนั้นหรอก ไม่เชื่อ True เองลองเอง Content ที่ฉายแล้วไปลง Podcast สิ ดูว่าผลตอบรับขนาดไหน

5. ถึงแม้ว่าตลาดจะถูก share ไปอยู่แล้ว แต่ True ยังหวังที่จะดึงกลุ่มคนที่ซื้อเครื่องเถื่อนไปอยู่แล้วกลับมาได้ เพราะอย่างน้อยถึงเวลานั้นก็น่าจะมี iPhone version ใหม่ๆออกมาแล้ว อย่างน้อยที่สุดก็จะเป็นการ upgrade เรื่องความจุ

ทั้งหมดที่กล่าวมาผมว่า True ก็ยังเสี่ยงมากอยู่ดี คนที่จะได้เต็มๆก็คือ Apple ส่วน True ได้เรื่องความเท่ไป หลังจากนี้คนที่เป็นสมาชิก Truevisions ก็คงจะได้เหนื่อยหน่ายกับโฆษณาทั้งแฝงและไม่แฝงโดยศิลปินกลุ่ม AF ไปอีกนานเลยแหละ…..

  • เจริญชัย

    ให้กำลังใจครับ สำหรับนักเขียนใหม่ของเรา

    True ถือเป็นบริษัทที่พยายามจะหาสิ่งใหม่ๆ ทั้งที่เป็นนวัตกรรมและไม่ใช่

    แต่โชคร้ายที่มาทีหลัง ผนวกกับ ตอนนี้เป็นหนี้มหาศาล

    ส่วนของผู้ถือหุ้นติดลบ หรือเหลืออยู่น้อย

    ก่อนหน้านี้ก็เพิ่มทุนได้เรื่อยๆ เพราะฝรั่งชอบ

    แต่ตอนนี้สภาพคล่องโลกตึงตัวอย่างแรง

    นี่ยังไม่นับเรื่อง “บริษัทภิบาล” ซึ่งยังเป็นที่น่ากังขาอยู่พอสมควร

  • http://www.duocore.tv hoho

    ช่วยแจม :)

    1. WiFi hotspot นับว่าเป็นจุดแข็งของ TRUE ครับ แต่ถ้าเรื่อง WiFi (อดีต)ผู้ว่าฯ หมดอายุ อยากรู้ว่า True ต้องรื้อถอน node ของ WiFi ที่ติดตั้งไว้ออกไปหรือไม่? เพราะน่าจะต้องขออนุญาต กทม. (ติดตามเสาไฟฟ้า ป้ายรถเมล์) เป็นครั้งๆ ถ้ารื้อก็เสียความได้เปรียบไป แต่ถ้าสไตล์ไทยๆแล้ว ขอฟันธงว่า คนไทยลืมง่าย ว่าติดอะไรไว้ตรงไหน ก็ลืมไปแล้ว

    ปล. มี software ช่วยให้ auto login ได้แล้ว ราคา $0.99 เท่านั้น

    ฟันธง: WiFi จะเป็นจุดแข็งของ True แต่กระนั้น พอ 3G มา จุดแข็งตรงนี้ก็จะหายไป เพราะมือถือใช้ 3G มีเพียบ

    2. TrueVision คงจะเอาลิขสิทธิ์มาลง 3G ยาก เพราะค่าลิขสิทธิ์จะต้องจ่ายเพิ่ม ทำได้เต็มที่ก็อ้อมๆเหมือนเอา TrueIPTV แต่ให้เข้าผ่าน Browser บน iphone แล้วดูเอาโดยวิ่งผ่าน 3G แต่คิดว่าไม่ง่ายขนาดนั้น เพราะเจ้า Safari และระบบ OS ของ iphone มันปิดตัว จะทำอะไรยัดก็ลำบาก ยกเว้นทำ App ออกมาแทน

    ฟันธง: TrueVision ไม่ลง iphone

    3. ขาย content บน itune เลิกคิดไปเลย เพราะว่า Apple กะฟัน GMM, RS เต็มๆ เลยไม่มีใครเอาด้วย แล้วอีกอย่าง ถ้าเบอร์ 1, 2 ครองตลาดอยู่ในระบบเดิม ที่ 3 จะออกนอกลู่นอกทางทำไม

    กิน SMS Ringtone เสียงรอสาย ก็อ้วนเอาๆ อยู่แล้ว

    ฟันธง: itune ไม่ใช่ทุกสิ่ง

    4. เหมือนข้อ 3

    5. MBK คือคำตอบ

    ถ้าบอกว่า deal iphone คือก้าวต่อไปที่จะทำให้การคอนเวอเจน (ขายพ่วง) ของ True เติบโตอย่างแข็งแกร่ง ผมมองว่าลำบาก

    สู้เอาตัง 6 พันล้านไปซื้อลิขสิทธิ์พรีเมียร์ดีกว่า ได้ตังชัวร์ๆๆ

    เว้นแต่ เอา iphone ขายราคา 9,999 บาท ติดสัญญาทาส 2 ปี อย่างนี้ค่อยมีลุ้นหน่อย 3 แสนเครื่อง

    ฟันธง: Deal นี้เป็นการเอาหน้า แย่งพื้นที่สื่อ เหมือนที่ True ชอบตัดหน้าคนอื่นบ่อยๆ

    /ออย

  • http://www.duocore.tv hoho

    พี่บิ๊ก: ใช่พี่ น่ากังขามากๆ :)

  • http://junkycelica.multiply.com Junky Celica

    แจมคุณออยต่อ

    ข้อ 1 Green WiFi วิ่งอยู่ที่ 64Kbps บ้างครั้งช้ากว่า EDGE ซะอีก อย่างไรก็ดี WiFi (ปล่อยเต็ม bandwidth) ก็ยังมีข้อได้เปรียบกว่า 3G หากต้อง download content ขนาดใหญ่อย่างหนังหรือเพลง หากมีทางเลือกและมาสัญญาณ WiFi ยังไง WiFi ก็มาเป็น priority อีกทั้ง 3G คงไม่โตพรวดเดียว ยังพออาศัยฐาน Hot Spot ที่มีอยู่แล้วได้

    ข้อ 2 ผมเชื่อว่าน่าจะทำ เพราะไม่งั้นไม่มีจุดขายอะไรที่จะโชว์ได้เลยหากจะขายแค่ช่อง 3,5,7,9,TBPS,NBT ซึ่งโทรศัพท์มือถือที่ดูทีวีได้ทำได้อยู่แล้ว อย่าลืมว่า Truevisions เองไม่ได้มีแค่ HBO,BBC หรือช่องต่างประเทศที่ต้องซื้อลิขสิทธิ์ถ่ายทอด แต่มี content ที่อยู่ทำอยู่ในมือ โดยเฉพาะทางด้าน Entertain อย่าง True Music, G Square และโดยเฉพาะ AF ซึ่งต้องอย่าลืมว่ามีคนที่ยอกจ่ายเพื่อจะได้ดูนักล่าฝันของตนตลอด 24 ชม. ทุกสถานที่แน่นอน (โหวตเป็นหมื่นเป็นแสนยังทำได้ iPhone จะเท่าไหร่กันเชียว :P) และต้องทำออกมาเป็น App แน่นอนครับ

    ในงาน ITU Telecom, True เอา 3G มาโชว์ ผมจำได้ว่า Content ที่ run show บนมือถือเป็นช่องหนึ่งใน Truevisions ครับ จำไม่ได้ว่าช่องอะไร

    ข้อ 3,4 เห็นด้วยครับ True ไม่ได้มี content มากมายที่จะขายได้ แถม Apple อาจจะกำหนดราคาขายจนยากที่จะขายในไทยได้ และตอนนี้ทาง Apple Thailand ก็จับมือกับ GMM ไประดับหนึ่งครับ ขายเพลงผ่านทาง iStudio สำหรับคนที่ซื้อ iPod จาก iStudio ก็สามารถโหลดเพลงฟรี 1 ปี(โหลดผ่านหน้าร้านเท่านั้น) ผมจำได้ว่าสามารถซื้อ iKey card 300+ บาท โหลดได้ 1 ปีด้วย ตอนนี้ยังมีอยู่หรือป่าวไม่รู้

    แต่ผมว่า True อาจจะเล่นมุขการ bundle content กับคนซื้อ iPhone เครื่องใหม่ ด้วยเพลงของเหล่า AF หรือป่าว เหมือน iPod Video ก้านกล้วย Edition

    ข้อ 5 MBK อาจยังไม่ใช่คำตอบ เพราะ MBK ก็เอาขวานจามหลังลูกค้าได้เช่นกัน ไหนจะบริการหลังการขาย แต่ก็อาจจะเป็นไปได้เช่นกันที่เครื่อง iPhone True จะสู้เครื่อง iPhone MBK ไม่ได้ เพราะ iPhone MBK สามารถ Jailbreak (hack) ให้ใช้ App ที่ crack แล้วได้ ในขณะที่เครื่อง iPhone True หาก Jailbreak จะหมดประกัน (ไม่รู้ว่าการ re-verginizer หรือการทำให้เครื่องกับอยู่ในสภาพเหมือนตอนที่ซื้อมาจะทำได้แนบเนียนแค่ไหนจน Apple จับไม่ได้)

    คนไทยคงจะไม่มีใครชินกับการซื้อ App ผ่าน iTune แน่ ไหนจะต้องใช้ Credit Card วุ่นวาย สู้ไปจ่ายเงินให้ร้านลงให้ดีกว่า :P

    9,999บาท ติดสัญญาทาส 2 ปี พอจะช่วยได้ แต่ต้องดูว่าคนไทยจะรับได้แค่ไหน แต่ผมว่าได้พอสมควรเลย เพราะมันเหมือนการผ่อนส่งนะแหละ เราชอบสร้างหนี้กัน 5555…

    เพิ่มเติมเรื่อง App นี้ผมว่า True น่าจะปล่อยพัฒนา App ฟรีหลายตัวได้นะเช่น
    - โปรแกรมตารางรายการ Truevisions (มีทำมาตั้งแต่สมัย Windows Mobile แต่คนทำไม่ใช่ คน True หรือ UBC :D
    - โปรแกรมตำแหน่ง Hotspot, True Coffee, True Shop, 7/11
    - โปรแกรมโหวต AF แบบ ทุ่มโหวตได้ :P

    ปล. admin ครับชื่อผมต้อง Junky Celica ครับ

  • admin

    ปล. admin ครับชื่อผมต้อง Junky Celica ครับ

    แก้ไขให้แล้ว + ปรับ permission เป็น editor แล้ว ส่งบทความโดยตรงได้เลยครับ

  • บดินทร์

    สรุปแล้วคือคุณมองว่า True จะหากินกะ content ผ่าน iPhone นั่นเอง
    โดยคาดคะเนว่าการที่ iPhone support Wi-Fi จะต่อ ยอดให้กับ ธุรกิจ
    content เดิม ที่ยังไม่ค่อยจะครบวงจรเท่าไหร่นัก

    ส่วนตัวผมเห็นว่า content ของทรู ทำได้ไม่น่าสนใจเท่าไหร่
    หากจะหวังพึ่งให้ iPhone มาฉุดเพิ่ม คงจะไม่มีประสิทธิผลในเชิงกำไรเท่าไหร่
    ก็อย่างที่คุณบอกว่าได้เท่ แต่เรียกกันง่ายๆ ว่าไ้ด้กล่องละกัน

    ผมมองอะไรง่ายกว่านั้นมาก เนื่องจาก Apple มักจะใช้วิธีทำ contract
    เป็นรายๆไป กับ operator ดังนั้น True คงอยากจะช่วงชิงความได้เปรียบ
    ตรงนี้มากกว่า ส่วนเอาอะไรไปทำให้ apple ยอมนั้น ผมก็คิดไม่ออก
    เหมือนกัน ต้องถามคุณ ศุภชัย เอาเอง

  • เจริญชัย

    กรณีของ True นี่ พูดยากจริงๆเลยครับ
    แต่พออ่าน คุณบดินทร์มาถึงตอนท้ายแล้ว ก็ตัดสินใจได้ทันทีว่า
    True ดีหรือไม่

    ผมไม่อยากกล่าวหาหรือชื่นชมใคร
    แต่ถ้าให้เลือกระหว่างผู้บริหาร Cpall กับ True
    ผมขอเลือก Cpall มากกว่า

    ไม่ใช่เพราะผมรู้จักกับท่านนะครับ
    แต่ผมคิดว่า ความลุ่มลึก ฝีมือ วิสัยทัศน์
    Cpall นั้นเหนือกว่า

    ยิ่งผมศึกษานักธุรกิจในหลายอุตสาหกรรม
    ยิ่งรู้สึกว่า
    มันไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะอยู่รอด
    ไม่ต้องพูดถึงการเติบโตอย่างก้าวกระโดด

    ความเก่งกาจ แข็งแกร่ง วิสัยทัศน์
    สำคัญมาก

    แม้แต่เจ้าสัวเจริญก็มีช่วงขาลง ช่วงย่ำแย่
    แม้แต่อดีตนายกฯ ก็เกือบหมดตัว
    ฯลฯ

    แต่คนเหล่านี้ก็ได้พิสูจน์ตัวเองถึงกึ๋นและความล้ำลึก

    ความเป็นผู้นำ มันสมอง และทีมงานคนเก่ง
    สำคัญที่สุด
    แม้แต่ในยุคที่เราชอบจ้างผู้บริหาราคาแพงมือฉมังก็ตาม

    ปล. ผู้บริหาร True เคยออกมาโจมตี CEO ท่านหนึ่ง ประมาณว่าเข็ดขยาดการจ้าง CEO คนนอกแล้ว
    แต่ทำไม อดีตนายก ถึงจ้างแต่ละคนเก่งๆทั้งนั้น โดยเฉพาะคนที่พึ่งย้ายไปทำงานให้เบียร์ข้าง

    ใช่หรือไม่ว่า
    CEO ที่จ้างมา ก็สะท้อนความเก่ง/ไม่เก่งของผู้บริหาร

    555 ดังนั้น ถ้า Content ของ True ไม่ดึงดูดอย่างที่คุณบดินทร์ว่าไว้
    ก็น่าจะมาลองจ้าง SIU ดูบ้างก็ดีนะครับ

    “ราคาถูก ไม่เรื่องมาก” นะครับ

  • http://junkycelica.multiply.com junky_celica

    ข่าวเพิ่มเติม

    จับตา! ไอโฟนบุกไทยผ่านช้อปมือถือรับ3จี
    http://www.bangkokbiznews.com/2008/11/14/news_311681.php

    Apple คงจะไม่ได้ขาย iPhone ผ่านทางหน้าร้าน iStudio เป็นแน่แท้ โดยจะขายผ่าน Mobile Operator ไปแทน แถมด้วยไม่ติด Contract????

    แล้ว True จะได้อะไรจากการที่ขายเครื่องแล้วต้องไปฟัดฟันกับเครื่องเถื่อนที่ปลดล็อค,ลงเกมส์และ app เถื่อนได้ฟรีๆ คงต้องตามกันต่อไป :P

  • http://junkycelica.multiply.com junky_celica

    http://www.truemove.com/iphone/

    เอากะมันซิ!! งานนี้เครื่อง MBK ดั๊มราคารับตลาดแน่นอน :P

    จะว่าไปยังสงสัยเรื่องการ service ถ้าเป็นรูปแบบนี้ คงต้องส่งเข้า Mobile operator service ให้ แล้วเรื่อง service ของ True ล่ะ จะเป็นอย่างไร ผมว่าไม่แตกต่างจาก MBK :P

  • เจริญชัย

    ผมคุยกับรุ่นน้องที่ขายโทรศัพท์มือถือ
    เขาก็วิเคราะห์ตรงกันว่า
    ยุทธศาสตร์ของ True ไม่ค่อยจะ Work
    จังหวะเวลามันไม่ได้เสียแล้ว
    ความสดของ iPhone ได้ผ่านพ้นไปแล้ว

    ประกอบกับคนไทยจำนวนหนึ่งสามารถนำเข้ามาขาย
    แก้ไขระบบต่างๆ จนใช้งานได้ตามปกติ

    อาจต้องใช้มาตรการทางกฏหมายเพื่อหยุดยั้งพฤติกรรมนี้

    เหนื่อยครับ True

  • เจริญชัย

    ขอเสริมเรื่อง True อีกนิดนึง

    True กำลังจะเพิ่มทุน ซึ่งสุดท้ายคงไม่ค่อยสำเร็จ เหมือนทุกครั้งที่ผ่านมา
    เพียง 2 รายที่ยอมเพิ่ม

    cp บริษัทแม่
    และ
    บริษัทเจ้าหนี้รายใหญ่ ซึ่งปล่อยให้ True ล้มไม่ได้

    ผมละสงสารเจ้าหนี้จริง เงินเก่าจม เงินใหม่ยังต้องใส่เพิ่ม อิอิ

  • เจริญชัย

    น้องออย กังขาอะไรครับ

    ขอบคุณ hoho ที่ช่วยมาแจมนะครับ

  • http://www.palawat.com kan

    ลองอ่านดูครับ
    http://www.bangkokbiznews.com/2008/11/10/news_309878.php

    คำถามคือว่า กลุ่มทรูมีตัวเลขหนี้สูงขนาดนี้ ส่วนผู้ถือหุ้นต่ำขนาดนี้ และมีตัวเลขขาดทุนสะสมมากถึง 44,850 ล้านบาท ทำไมกิจการนี้ถึงยังอยู่มาได้เป็นระยะเวลานานถึง 15 ปี

    และ “อยู่มาได้ยังไง..?”

    ตอบแบบตรงประเด็นที่สุด ก็คือ ท่านเจ้าสัวธนินท์ เจียรวนนท์ “ไม่ให้ล้ม” ส่วนเหตุผลอื่นๆ ล้วนเป็นแค่เหตุผลประกอบเหตุผลให้ดูสมเหตุสมผลเท่านั้นเอง

    ถ้าทรู คอร์ปอเรชั่น สามารถทำกำไรได้ดี และประสบความสำเร็จอย่างสูงกับกลยุทธ์ใหม่ “คอนเวอร์เจนซ์ ไลฟ์สไตล์” ควักเงินจากกระเป๋าคนไทยได้เหมือนอย่างร้านเซเว่น-อีเลฟเว่น ต้องแก้ปัญหาเรื่อง “หนี้สิน” ตัวเลข “ขาดทุน” เรื้อรัง และราคาหุ้น TRUE คงไม่ตกต่ำอย่างทุกวันนี้

  • เจริญชัย

    Classic ดีครับ เหตุผลง่ายๆ
    “เจ้าสัวไม่ให้ล้ม”
    แต่อยากให้คุณกานต์ช่วยหาหลักฐานมาหน่อยครับ อิอิ

    สำหรับผมนั้น เชื่อทันทีเลยครับ เพราะสนับสนุนทฤษฏี “สมคบคิด” อยู่แล้ว

  • บดินทร์

    ตัวอย่างของ case ที่เจ้าสัว อุ้ม เนี่ย
    น่าสนใจเอามาตี โจทย์ เป้น ทฤษฎีเกมส์ มาก

    การอุ้มเป็น best response base บน action แวดล้อมของ party ที่เกี่่ยวข้อง อย่างไร
    และ base on perception (belief) ของเจ้าสัวอย่างไร
    แล้วจริงๆ วิธีที่เป็นอยู่ base on สถานการณ์ปัจจุบันน่าจะแก้ปัญหาหนี้สะสมหรือไม่
    ท้ายสุด (ในแง่เศรษฐศาสตร์) จะส่งผลดีต่อ อุตสาหกรรมหรือไม่

  • เจริญชัย

    ขอบคุณ บดินทร์มากๆ ถือว่าเป็นคำถามที่น่าสนใจทั้งนั้น
    นี่อาจเป็นการทำธุรกิจแบบไทยๆ

    สมัยก่อน ผมมองว่า การทำแบบนี้เป็นความล้าหลัง
    แต่ตอนนี้เห็น Lehman และอื่นๆ

    ผมจึงไม่ค่อยแน่ใจนัก

    อย่างไรก็ตาม ผมค่อนข้างมองยุโรปและอเมริกาในแง่ดี
    ว่าการทำลายครั้งนี้จะนำไปสู่การสร้างสรรค์
    เพราะผู้แข็งแกร่ง 20 จะรอด และกลับมาครองส่วนแบ่งตลาด

    อย่างไรก็ตาม มันก็ทำให้เราเห็นว่า ความเจริญรุ่งเรืองของตะวันตก
    มันมีปัญหาอยู่มาก

    ขณะเดียวกันทางตะวันออก ก็มีปัญหาหลายประการ
    ถ้อยทีถ้อยอาศัย แม้จะทำให้สังคมไม่แตกสลาย
    แต่สุดท้ายก็ไม่เจริญก้าวหน้า
    นำมาซึ่งความเสื่อม

    สรุปว่า กรณีเจ้าสัวอุ้มนั้นน่าจะวิเคราะห์ในเชิงเศรษฐศาสตร์ ว่าดีไม่ดีอย่างไร
    ทำเพื่ออะไร

  • http://junkycelica.multiply.com junky_celica

    ความรู้ทางเศรษฐศาสตร์ผมมีน้อยนิดคงแจมอะไรเรื่องนี้ไม่ค่อยได้ เท่าที่เห็น เจ้าสัวมักจะไม่ทำอะไรที่ไม่สามารถควบคุมได้ทั้ง chain การ convergence จึงเป็นส่วนหนึ่งใน strategic แม้ว่าจะต้องเสี่ยงกับตัวแดงก็ตาม ลึกๆ ผมว่าสายสัมพันธ์แบบการเกื่อกูลกันแบบคนจีนในรุ่นชองเจ้าสัวกับเจ้าหนี้ยังคงมีอยู่พอสมควร หากหมดรุ่นเจ้าสัวไปผมไม่แน่ใจ

    ในส่วนกลยุทธเรื่อง iPhone ผมคิดไว้ไม่ผิดนัก ตอนนี้เริ่มๆมี Free App ใน App Store มาลงแล้ว
    http://iphone.truelife.com/app/truemusic_app.html
    TrueMove จะได้อะไรจาก App ที่ออกมาหรืออาจจะเป็นแค่เกมส์ชิงการตลาดล่วงหนัาคงต้องตามกันต่อ